Nederlandse Vereniging
van Journalisten

De Journalist / Genootschap /FreelancersAdvies / Mediadebat / de Fotojournalist.nl / Zoek Een Freelancer / Perskaarten

Sectie
Lokale Media

Nieuwsoverzicht
Nieuwsarchief
Cao-overzicht

 Thema              
C2000
Werknemersflyer
WIA (pdf)
Jonge instroom

 Over de sectie 
Algemeen
Bestuur
Werkgroepen

 Coördinatie-     
 punt cao HaH  
Verslag 2004
Voorstellen 2004
Cao-overzicht


 E-mail                
lokalemedia@nvj.nl
 

Helpdesk krijgt meer vragen over portretrecht

De juridische helpdesk van de NVJ constateert dat er meer fotografen dan gewoonlijk met vragen komen over het portretrecht. Een goed moment om het geheugen op te frissen en de 'Handleiding Auteursrecht voor fotografen" van de Fotografenfederatie in herinnering te brengen.

Dat zgn. "blauwe boekje" wijst er op dat fotografen naast hun creatieve bezigheden ook attent moeten zijn op de auteursrechtelijke aspecten van hun beroep. Bij het portretrecht - een onderdeel van de Auteurswet - is zelfs waakzaamheid geboden. Het is een gebied in ontwikkeling, waarbij de positie van de geportretteerde de laatste tijd terrein wint ten koste van de fotograaf, aldus de handleiding. Verder heeft de fotograaf, als hij of zij een foto maakt van een schilderij, een beeldhouwwerk of een gebouw, te maken met het auteursrecht van derden. Het auteursrecht moet dan "gedeeld" worden met respectievelijk de kunstschilder, de beeldhouwer of de architect. En tenslotte heeft de fotograaf te maken met het citaatrecht. Dit recht regelt dat foto's bij een aankondiging, een bespreking of een beoordeling zonder toestemming van de maker mogen worden gepubliceerd.
In de handleiding zijn allerlei voorbeelden te vinden, waarbij ook het juridisch steekspel is beschreven en er wordt stilgestaan bij vragen die sommige juristen zichzelf en elkaar stellen over het portretrecht. Zo maakt de Auteurswet onderscheid tussen het publiceren van foto's die in opdracht en met medeweten van de geportretteerden zijn gemaakt (commercieel portretrecht) en van foto's die zonder toestemming of zonder opdracht zijn gemaakt (ideëel portretrecht). Juist foto's die zonder toestemming of zonder opdracht zijn gemaakt kunnen bij het openbaar maken problemen geven, zeker als het nieuwsfoto's betreffen. Om nog maar te zwijgen over de problemen die kunnen ontstaan als een dergelijke foto zonder medeweten van de fotograaf ook nog eens in een advertentie wordt gebruikt…

In de "Handleiding Auteursrecht voor fotografen" is een voorbeeldtekst voor vrijwaring opgenomen. Met deze vrijwaring maakt de fotograaf kenbaar dat degene die het beeld publiceert aansprakelijk is voor eventuele schade die uit publicatie kan voortvloeien. Misschien ten overvloede maar… werk je digitaal dan kun je de voorbeeldtekst samen met je naam, de datum van opname en het copyrightteken standaard in de bestandsinfo kopiëren. De tekst luidt:
"De fotograaf aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid jegens wie dan ook ten aanzien van rechtmatigheid van het openbaar maken van de foto. (Hier invullen de naam van de gebruiker/uitgever/wederpartij) is daarvoor zelf, volledig en als enige aansprakelijk. Hij vrijwaart de fotograaf voor alle schade die deze mocht lijden doordat derden (bijvoorbeeld geportretteerden, merkhouders, organisaties of anderszins) de fotograaf aanspreken op grond van het openbaar maken van de foto."
Meer informatie: www.fotografenfederatie.nl