Nederlandse Vereniging
van Journalisten

De Journalist / Genootschap /FreelancersAdvies / Mediadebat / de Fotojournalist.nl / Zoek Een Freelancer / Perskaarten

Terug naar
auteurs-
recht-
menu

Inleiding    
Nederland      
Rechtszaken    
Overeenkomsten, coll.    
Overeenkomsten, individ.    
Schikkingen buiten rechte    
Hergebruikpercentages    
Elders      
België    
Denemarken    
Duitsland    
Canada    
Finland    
Frankrijk    
Groot-Brittannië    
Noorwegen    
Oostenrijk    
VS    
Zweden    
Zwitserland    
Conclusie    
 

NVJ-rapport
Freelance werken in
elektronische media

Rechtszaken

Heg, Stam en Mulder / de Volkskrant

Op 22 december 1999 heeft de Amsterdamse Rechtbank (na een eerder vonnis, dat bepaalde dat een freelancer het recht heeft te beslissen over elektronisch hergebruik) geoordeeld over de vergoeding die de betreffende freelancers krijgen voor het ongeoorloofd publiceren van hun stukken op Internet en Cd-rom. De Volkskrant dient als schadevergoeding voor het onrechtmatig gebruik 3% van het jaarhonorarium van de journalist te betalen voor ieder eerste jaar van hergebruik van zijn werk op een website, ongeacht hoeveel werk er op die website voorkomt, en een cumulatieve 1,5% voor ieder daaropvolgend jaar. Voor de Cd-rom liggen de percentages op 4% respectievelijk 2%. Deze vergoeding is dus per medium en is zowel aan het oorspronkelijk honorarium als aan de omvang van het gebruik gerelateerd.
Het hoger beroep is momenteel aanhangig. Bij dit hoger beroep wordt alleen verder geprocedeerd over de vergoeding voor Internet.

PCM / FLA 

In 1999 heeft uitgeversconcern PCM een rechtszaak tegen de FreeLancers Associatie aangespannen, waarin zij het volgende eist: 
· het recht om artikelen van freelancers zonder toestemming op te mogen slaan in het archief van de krant waaraan die artikelen oorspronkelijke geleverd werden;
· het recht om die artikelen zonder toestemming op te mogen slaan in een centraal archief dat voor iedereen binnen het hele concern, dus ook de concurrerende kranten, vrij toegankelijk is;
· dat de rechtbank een schadevergoeding vaststelt voor alle misbruik dat in de afgelopen tien jaar door PCM-onderdelen gepleegd is met werk van freelancers.

De FLA vindt dat doorgifte en opslag van werken in een concernbreed elektronisch archief of een ander archief of databank toestemming van de rechthebbende vereist. Voorts zijn zij ondermeer van mening dat er nog onduidelijkheid bestaat over de verhouding tussen PCM en Media Resultant (de PCM-dochter die de overtredingen heeft begaan), zodat de rechter geen adequate schadevergoeding kan vaststellen. De FLA eist daarom in reconventie het volgende:
· de rechterlijke vaststelling dat toestemming van de rechthebbende vereist is voor opname in het elektronische interne krantenarchief;
· dat bovengenoemde toestemming daarom ook vereist is voor opname in een ander elektronisch archief, bijvoorbeeld een concernbreed archief;
· dat op dit moment nog geen schadevergoeding kan worden vastgesteld.

De Amsterdamse Rechtbank zal op 9 augustus aanstaande uitspraak doen.

NVJ c.s. / Media Resultant - PCM

Bij de Rechtbank Utrecht is op 26 januari jongstleden een bodemprocedure van de NVJ en zes freelancers tegen Media Resultant, een dochter van PCM, en PCM aanhangig gemaakt. Het gaat om een databank waarop duizenden stukken van freelancers staan, die zij hebben geleverd aan een of meer kranten van PCM, zonder dat zij hiervan wisten of hiervoor betaald werden. Begin 1999 heeft PCM de freelancers om toestemming gevraagd en een vergoeding aangeboden in de vorm van een toeslag van 2% op hun jaar honorarium. De betrokken freelancers vonden dit veel te laag, mede omdat de vergoeding voor hergebruik in alle media bedoeld was en ook met terugwerkende kracht gold. De zes freelancers hebben dan ook geen toestemming gegeven. Desondanks heeft PCM hun artikelen aan de Nederlandse Pers Databank geleverd. Voor deze inbreuk op auteursrechten eist men in deze procedure schadevergoeding.

Freelancers / NPS

De Nederlandse Programma Stichting is op 7 juni 2000 door zeven freelancers gedagvaard die stellen dat zij de NPS geen toestemming hebben gegeven hun werk (met name hun bijdragen voor het radioprogramma 'Een Leven Lang') via Internet opnieuw te exploiteren. Zij eisen een verklaring voor recht dat de NPS inbreuk heeft gemaakt op het auteursrecht van de eisers en zij gehouden is de daaruit voortvloeiende schade te vergoeden. 
Nadat vanaf eind 1998 gepoogd is om tot een aanvaardbare oplossing voor de inbreuk op de auteursrechten te komen, hetgeen niet tot succes heeft geleid vanwege de onenigheid over de hoogte van de schadevergoeding, dient de NPS volgens de eisers nu schadevergoeding te betalen als gevolg van de schending van de auteursrechten van de freelancers, omdat hun artikelen zonder toestemming op Internet zijn gepubliceerd. Als richtlijn voor een redelijke vergoeding wordt de Honorariumregeling inzake herhalingsrecht radio en televisie gehanteerd, hetgeen in casu neerkomt op een vergoeding van 20% van het oorspronkelijk ontvangen honorarium exclusief eventuele ontvangen onkostenvergoedingen met een minimum van fl.150,- per herhaling. Ook hiervoor wordt een verklaring voor recht gevraagd evenals voor het uitgangspunt dat het redelijk is om een dergelijk bedrag voor toekomstig hergebruik op Internet van werken van freelance-medewerkers (met toestemming) toe te kennen.