Hoe word ik freelancer?
Freelancers zijn er in alle soorten en maten (zie hoofdstuk 1 in de Informatiemap). Als je als professional je brood wilt verdienen, is het handig om te zorgen voor een redelijk aantal opdrachtgevers, zodat je het risico van verlies van opdrachten spreidt. Je hoeft in principe niets te regelen. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel hoeft niet (mag wel). Ondernemer ben je voor de belastingen als je 1225 uur per kalenderjaar in je bedrijf werkt (gemiddeld zo’n 25 uur per week) en voldoende opdrachtgevers hebt (zie hoofdstuk 6 in de Informatiemap). Handig is om een afspraak met de Belastingdienst te maken. Als je alleen maar af en toe een freelance klusje doet, heb je “resultaat uit overige werkzaamheden” en moet je gewoon het volgende jaar belasting erover betalen. Heb je maar één grote opdrachtgever en twee kleine, dan ben je wellicht verzekerd via het GAK (zie hoofdstuk 7 in de Informatiemap).

Krijg ik een uitkering van het GAK als ik ziek word?
Alleen als je rariteit of verkapte werknemer bent. Zie hoofdstuk 7 in de Informatiemap.

Ik heb een arbeidsovereenkomst bij een werkgever voor 1 dag in de week, voor de rest ben ik freelancer. Ben ik dan voor alles verzekerd?
Op basis van je arbeidsovereenkomst is het inkomen bij de werkgever verzekerd, wat het freelance-deel betreft ben je niet verzekerd, tenzij je onder de rariteitenregeling valt. In dat laatste geval heb je recht op een uitkering als je werkloos of ziek wordt. Zie hoofdstuk 7 in de Informatiemap.

Mijn opdrachtgever wil dat ik een VAR aanvraag. Moet dat?
De VAR is een zelfstandigenverklaring van de belastingdienst (zie hoofdstuk 6 in de Informatiemap)
Waarschijnlijk wil deze opdrachtgever alleen met zelfstandigen werken omdat hij bang is voor naheffingen van het GAK als je rariteit zou zijn (zie hoofdstuk 7 in de Informatiemap) of voor claims omdat je wellicht eigenlijk een werknemer bent (zie hoofdstuk 2 in de Informatiemap). Met een VAR is hij vrijwel zeker gevrijwaard van premieheffing door het GAK en is het voor jou als freelancer veel moeilijker om aan te tonen dat je eigenlijk werknemer was. Tenminste als in de VAR verklaard wordt dat je zelfstandig bent. Het is ook mogelijk dat de belastingdienst vindt dat je er toch belasting en premies moeten worden ingehouden. Als de opdrachtgever alleen met zelfstandigen wil werken, kan het zijn dat de opdracht dan niet doorgaat. De opdrachtgever gebruikt de VAR dan als een soort werkvergunning.

Ik heb – naast een volle baan - een freelance klusje gedaan. Moet ik BTW rekenen?
Nee, alleen ondernemers kunnen BTW rekenen (zie hoofdstuk 6 in de Informatiemap). Overigens zijn journalistieke werkzaamheden vrijgesteld van BTW. Over foto’s moet wel BTW gerekend worden.

Ik wil gaan freelancen naast een WW uitkering. Kan dat?
Het beste is om hierover afspraken met het GAK te maken. Zie hoofdstuk 7 in de Informatiemap.

Wat moet ik rekenen als ik een artikel van mijn hand wil verkopen?
Dat is moeilijk in zijn algemeenheid te zeggen. Je zou bij het berekenen van een redelijke prijs bijvoorbeeld de aan te leveren pagina's om kunnen rekenen naar een uurtarief. Of als er voor een stuk een totaal bedrag wordt afgesproken dit kunnen terugrekenen naar een redelijk uurtarief en er naar rato tijd in kunnen steken. Is er nog geen tarief afgesproken dan blijft het een kwestie van onderhandeling met een afnemer/opdrachtgever, waarbij onder andere zaken als ervaring, specialisme en een bijdrage op verzoek of uit eigen initiatief een rol kunnen spelen. Zie hoofdstuk 3 in de Informatiemap.

Is een opdrachtbevestiging noodzakelijk?
Een opdrachtbevestiging schept duidelijkheid. Indien er tijdens of na de opdracht verschil van mening ontstaat sta je (bewijsrechtelijk) veel sterker wanneer gemaakte afspraken schriftelijk zijn vastgelegd. 

Mijn rekening wordt niet betaald, wat nu?
Stuur eerst zelf een aanmaning. Als dat geen resultaat oplevert kan de juridische afdeling van de NVJ de zaak overnemen (zie hoofdstuk 3 in de Informatiemap). Alleen als er een opdrachtbevestiging is, wordt een procedure gestart. Noodzakelijk is wel dat er conform opdracht is geleverd, wat kan blijken uit publicatie of acceptatie.

Een opdrachtgever betaalt niet en in de tussentijd krijg ik van hem nieuwe opdrachten. Kan ik stoppen met leveren?
Men kan alleen ophouden met leveren in geval het gaat om steeds losse opdrachten. Is er sprake van een duurovereenkomst, dan zul je echter moeten nakomen.

Ik maak al jaren een rubriek voor een tijdschrift. Nu willen ze er mee stoppen. Kan dat?
Als je eigenlijk een verkapte werknemer bent, dan kan dat niet zomaar (zie hoofdstuk 2 in de Informatiemap). Als je als zelfstandige werkt, dan moet er een redelijke opzegtermijn gehanteerd worden (zie hoofdstuk 4 en bijlage G en H in de Informatiemap).

Eén van mijn foto’s is op internet gezet zonder mijn toestemming.
Dan is er sprake van auteursrechtschending. Zie hoofdstuk 5 in de Informatiemap.

Eén van mijn foto's is verknipt en op een website geplaatst.
Het betreft hier verminking. Ook als er toestemming tot publicatie is gegeven kan dit persoonlijkheidsrecht worden geschonden. Er moet dan wel aan een nader vereiste worden voldaan, namelijk dat er mogelijk nadeel voor de auteur is in de zin dat zijn eer en/of goede naam in het geding is. Zie hoofdstuk 5 in de Informatiemap.

Ik heb een leuk idee voor een artikel of een programma en heb dat al besproken met een opdrachtgever. Nu zie ik dat iemand anders dat idee heeft uitgewerkt. Wat kan ik ondernemen?
Tegen diefstal van ideeën is meestal weinig te doen. Pas op het moment dat het idee een bepaalde vorm heeft gekregen en vergaand is uitgewerkt, is eventueel een beroep op het auteursrecht mogelijk. Het is daarom aan te raden vooraf schriftelijke afspraken te maken omtrent de betaling in geval men jouw idee niet zal gebruiken en geheimhouding af te spreken

Spreekuur Advocaten & Juristen van de NVJ
dagelijks van 09.00 – 12.30 uur en van 13.30 – 17.00 uur.
Tel. 020-6766771
Email: juridisch@nvj.nl 

Voor al je overige vragen:
FreelancersAdviesNVJ
tel: 020-6769066 
email: freelancersadvies@nvj.nl