Tweede Freelancersdag over Ethiek
Zoveel mensen, zoveel meningen
(22 okt 2004)

Niet alles wat kan, mag en niet alles wat mag, kan. Maar wel veel. Dat is kortweg de conclusie van de tweede NVJ-freelancersdag zaterdag 16 oktober in, en in samenwerking met, de Media Academie in Hilversum.

Het eerste deel van de NVJ-freelancersdag in de (overigens uiterst koude) zaal van de Media Academie was vooral theoretisch. Discussieleider Henny Vos (journalist) voelde eerst Oscar van der Kroon (eindredacteur NPS) aan de tand over het gebruik van anonieme bronnen. Oscar vindt dat dé grote nederlaag in de journalistiek. Al zijn er wel situaties waarbij je nu eenmaal niet anders kan. “Dan kun je bijvoorbeeld een notaris in de arm te nemen, aan wie je de identiteit van de bron kenbaar maakt. Hij kan dan verklaren dat de contactpersoon bestaat. Maar liever natuurlijk mooie herkenbare, traceerbare bronnen. De notaris is een uiterst redmiddel.”

Over andere heikele punten in de journalistiek zoals het gebruik van de verborgen camera, hoor-wederhoor en de bescherming van de privacy spreken Gerard Bueters (RvdJ), Carla Joosten (RvdJ) en Gerard Schuijt (oud-hoogleraar Mediarecht). Extern criticus NRC Piet Hagen vertelt over hoe wij met kritiek om gaan, of zouden mòeten gaan. Hij stelde een lijstje samen met tips voor de (zelf)kritische journalist.

Onder de indruk
Na de druk benetwerkte lunch veegt Stella Braam in haar presentatie alle stijve regels en keurige houdingen van journalisten van tafel. Anonieme bronnen: zeker! Undercoverjournalistiek: natuurlijk! Verborgen camera: waarom niet? Maar met verantwoordelijkheid: “Als je zeker weet dat feiten kloppen. Dat heb je driedubbel gechecked. Waarom zou je dan een bron niet anoniem houden? En als je weet dat iemand nooit gaat pochen of vertellen over zijn (mis)daden met de camera erbij, waarom dan niet verborgen?” Het merendeel van de toehoorders in de zaal is zo onder de indruk van de verkregen informatie, dat het Stella’s journalistieke aanpak zonder veel morren accepteert. Zo kan het dus ook.

Afsluiter
Erik van Heeswijk (Bestuurslid NVJ) vertelt meteen dat zijn verhaal lang niet zo spannend zal zijn als het voorgaande. Toch is zijn relaas over de opkomst van de journalistieke ‘anders denkenden’ op internet en hoe zij breken met traditionele journalistieke regels voor velen een eye-opener. Mohammed El-Aissatie, voorzitter van de Stichting Maroc, houdt de journalisten in de zaal een pijnlijke spiegel voor: hoe klakkeloos we soms onze waarheid zoeken. We waren er een beetje stil van. En met Eric Mouthaan, Koninklijk Huis-verslaggever RTL, werd de leer&discussieerdag afgesloten. Tijd voor gezellig nababbelen bij de borrel. Weer een heel jaar wachten op de volgende freelancersdag…

* Voor ervaren freelancers en/of freelancers die ‘Freelancen is Ondernemen I’ hebben gedaan organiseert de sectie Freelance Freelancen is Ondernemen II. Op 22 november van 9.00 tot 17.00 uur. Kosten: 65 euro. NVJ-leden krijgen korting van 15 euro! Meer informatie 020- 6769066 of per email: freelancersadvies@nvj.nl