| |
Artikel
DJ nr. 12, 07.07.2006
Geen Raad, wel gedragscode
In het debat over kwaliteit en zelfregulering neemt de roep toe om
aanvulling op de Raad voor de Journalistiek. Een rondgang langs
klachtenorganen in het buitenland.
Deel 4: Frankrijk.
Jan van Etten
In Frankrijk bestaat geen Raad voor de
Journalistiek. Sinds vorige maand ligt er wel een parlementaire
aanbeveling op tafel om eens te denken aan een commissie voor straffen op
overtreding van een gedragscode. Maar het is aan de journalistiek zelf om
zoiets te bedenken, niet aan politici om dat op te leggen.
Die aanbeveling is er n in een lange serie na maandenlange hoorzittingen
van een parlementaire enqutecommissie naar de miskleunen in het
pedofielenproces van Outreau: een van de grootste catastrofes van de
Justitie. Dertien mensen hebben soms meer dan drie jaar in voorarrest
gezeten voor ze eindelijk werden vrijgesproken. Een veertiende heeft in de
gevangenis zelfmoord gepleegd.
Justitie heeft duidelijk slecht gefunctioneerd.
Maar over de hele linie is teveel geluisterd naar een niet meer te remmen
geruchtenmachine. De pers heeft daartoe bijgedragen. Ook journalisten
hebben voor de commissie hun mea culpa beleden. Outreau heeft ook daar
pijnlijke sporen achtergelaten.
Een gedragscode bestaat sinds 1918. De Franse persbazen willen die evenwel
niet in een cao opnemen. Journalistenbonden hebben ook bedenkingen tegen
een controlecommissie daarop. In Frankrijk bestaat sinds 1936 al een
gemengde Commissie voor de professionele perskaart van werkgevers en
bonden CCIJP. Die
maakt uit wie elk jaar voor zon begeerde
sesam in aanmerking komt. Dat leidt nu al tot fikse ruzies.
Een nieuwe commissie is niet in te denken zonder de bestaande, en maakt de
zaken alleen maar ingewikkelder, denkt Olivier Da Lage, oud-voorzitter van
de CCIJP. Hij voelt weinig voor een strafmaatregel als (tijdelijke)
intrekking van een perskaart. Een journalist verbieden zijn vak uit te
oefenen leidt tot instelling van een nieuw
delict: illegaal journalistiek belijden, meent hij. Dat is in strijd met
de Conventie voor de Mensenrechten.
Vrij algemeen acht men de huidige regels
voldoende. Iemand die zich in de pers onterecht voelt behandeld, heeft
sowieso recht op wederwoord. En hij kan altijd naar de rechter lopen.
Dat gebeurt vaak en er vallen soms hoge
boetes: tot honderdduizenden euros wegens
smaad. Dat betreft naast roddels of
onterechte artikelen, ook aantasting van
eer of priv-leven. Boetes voor herkenbare
fotos en films van geboeide mensen,
gewonden, doden en van minderjarigen,
gepubliceerd zonder uitdrukkelijke volwassen
toestemming, belopen maximaal honderdduizend euro. Op de Franse televisie
gaat sindsdien geen journaal meer
voorbij zonder reportages met onherkenbaar
vervaagde gezichten.
Merkwaardigerwijs staan volwassen verdachten
en veroordeelden wel met naam, leeftijd en beroep in de krant, soms zelfs
met adres. Geen initialen. Op radio en televisie is dat hetzelfde.
Officieel kunnen zij daartegen een proces aanspannen. Dat gebeurt
eigenlijk nooit. De toch al overbelaste rechtbanken zouden dan immers
helemaal uit hun voegen klappen, en potentile klagers lopen dood op hoge
advocatenkosten.
www.ccijp.fr en
www.snj.fr |
|