| [an error occurred while processing this directive] |
De toekomst van de krant (3) De Journalist, nummer 4, 25 februari 2005 Gratis kranten niet meer weg te denken Wim Hoogland Hoon viel ons ten deel, toen we als Telegraafconcern in het voorjaar van 1999 lieten uitlekken een gratis dagblad op tabloidformaat op de markt te brengen. Een titel voor die krant hadden we toen nog niet. Zo’n primeur breng je niet zelf, die gun je het NRC, dan weet je zeker dat de ’serieuze’ pers het oppikt. En aandacht kregen we. Een gratis dagblad, dat kon niets zijn, zo zijn in het kort de reacties samen te vatten van de gevestigde orde. Verder moest de stap van uitgever De Telegraaf vooral worden gezien als reactie op de komst van Metro, dat sinds 1996 in onder andere Zweden succesvol een gratis krant verspreidt onder reizigers in het openbaar vervoer. De Telegraaf zou met de gratis krant Metro even uit de markt drukken, waarna deze titel weer zou worden opgedoekt en alle dagbladuitgevers weer verder konden slapen. En hoezeer wij ook probeerden uit te leggen dat onze plannen waren gestoeld op gedegen onderzoek in binnen- en buitenland, ontwikkelingen op de lezersmarkt en vooral verwachtingen op dat gebied – vrij snel na de lancering van Metro in Zweden hadden wij al dummy’s gemaakt van een gratis tabloid –zelfs vlak voor het ’zakken’ van de allereerste Sp!ts op zondagavond 20 juni 1999 kreeg ik in een live Radio 1-uitzending van een of andere mediaprofessor geen felicitaties, maar voorspelde hij Metro en daarna Sp!ts een snelle dood. Inmiddels weten we beter. Sp!ts en Metro waren in no time een succes op de lezersmarkt (stap in de ochtendspits eens een treincoupé in) en zijn niet meer weg te denken uit krantenland. Samen bereiken beide titels dagelijks bijna drie miljoen lezers: vooral jonge mensen op weg naar werk of studie die vóór de komst van de gratis dagbladen niet of nauwelijks een krant lazen. Voor Metro kan ik niet spreken, maar met Sp!ts draaien we inmiddels keiharde, zwarte cijfers in een nog steeds neergaand dagbladenlandschap. En de verwachtingen zijn prima. Zou het dan toch wat zijn collega’s, zo’n gratis krant op tabloidformaat? Met veel kort nieuws, waardoor je in zo’n twintig tot dertig minuten (de tijd die je in trein, bus of metro zit) op de hoogte bent van het meest belangrijke nieuws uit binnen- en buitenland. Met vaste rubrieken op vaste dagen over onderwerpen die leven in de doelgroep. Geschreven door jonge journalisten uit die doelgroep. Drie miljoen doorgaans goed opgeleide Nederlanders laten zich toch dagelijks geen rotzooi in de maag splitsen? Hoewel de grote broers al snel na onze komst kolommen met veel kleine berichten afdrukten en beter de telex in de gaten hielden, heeft het toch ruim vijf jaar geduurd voor ze echt in beweging zijn gekomen. Niet omdat ze opeens een visie of grootse plannen hebben, maar omdat het razendsnel bergafwaarts gaat met hun huidige dagbladen. Maar elke verwijzing naar het succes van Sp!ts en Metro wordt daarbij gemeden als de pest. Neem de overstap die zo langzamerhand alle grote kranten maken of overwegen naar het tabloidformaat. Trouw noemt het ‘compact’ en spiegelt zich aan buitenlandse kranten die eerder de overstap maakten van broadsheet naar tabloid. Alsof de gemiddelde Nederlandse krantenlezer op die manier gewend is geraakt aan het handzame formaat. NRC en Volkskrant overwegen ‘toegankelijker’ kranten voor jongere lezers te gaan maken, wederom insinuerend dit zelf te hebben bedacht. Ik hoop oprecht dat zoveel mogelijk dagbladtitels overeind blijven, maar de toekomst van de krant is al bijna zes jaar geleden ingezet. Wim Hoogland is hoofdredacteur van Sp!ts |