Nynke Wiersma (HBO, Hogeschool Windesheim, Zwolle)  

                                      terug naar overzicht Samenvattingen Scriptieprijs De Journalist


Elsevier- Civiel of niet?

Mijn afstudeerscriptie bevat een onderzoek zijn naar de mate waarin Elsevier civiele journalistiek bedrijft. Civiele journalistiek is, strikt theoretisch gezien: de burger aan het woord laten over onderwerpen die voor hem van belang zijn of die hij op de agenda van de journalist plaatst. Van daar uit benadert de journalist de ´klassieke´ bronnen. Voorbeelden die in de colleges genoemd werden waren Hart van Nederland, met de straatinterviews en nieuwsfeiten van ´om de hoek´ en 5 in het Land, met hetzelfde stramien.

Onderwerpkeuze

Ik heb voor Elsevier gekozen door een zinnetje op de achterflap van het boek van Gerry van der List, over Elseviers geschiedenis: Elsevier is het belangrijkste en best verkochte tijdschrift van Nederland. Dit intrigeerde me, vooral omdat ik Elsevier alleen maar kende door het abonnement van mijn werkgever. Ik associeerde dit tijdschrift met de woorden ‘rechts georiënteerd, zakelijk, puur op ondernemers gericht’.  

Het belangrijkste tijdschrift zou dus inhouden dat iedere Nederlander het tijdschrift leest, en dat het onderwerpen behandelt die voor iedere Nederlander van belang zijn. Oftewel: de redactie weet wat er in de samenleving speelt, wat de burger bezighoudt. Wellicht door gebruik te maken van civiele journalistiek, dichter bij de burger komen kan niet.

Door deze veronderstelling leek het mij interessant om eens te kijken wat de (hoofd)redactie vond van civiele journalistiek, en of het deze manier van journalistiek ook bedreef. Om uit te zoeken wat de redactie vindt van de hierboven genoemde programma’s, hun manier van journalistiek bedrijven, en te komen tot een onderbouwing van dat zinnetje op de achterflap van het boek.

Inhoud

In de scriptie komt een beknopt overzicht van de geschiedenis aan bod. Vervolgens het interview met hoofdredacteur Joustra, die toelicht waarom Elsevier civiele journalistiek bedrijft of niet. Hij geeft zijn visie op deze journalistieke stroming aan de hand van een aantal sprekende voorbeelden. Deze voorbeelden, het artikel over premier Balkenende, en Ayaan Hirsi Ali, heb ik als bijlagen toegevoegd. Joustra heeft een zeer heldere visie op de civiele journalistiek, hij heeft hier al kennis mee gemaakt tijdens zijn studie in de Verenigde Staten.

Naast het tijdschrift heb ik ook een onderzoek gedaan naar de internetsite. Hiervoor heb ik de hoofdredacteur, René van Rijckevorsel, geïnterviewd. Bij een internetsite zijn elementen die civiel worden genoemd (een poll, een nieuwsbrief, een forum) eigenlijk onmisbaar. De bezoeker verwacht dit bij een bezoek aan Elsevier.nl, maar ook dhr. Van Rijckevorsel was zeer helder over de civiele journalistiek.

Naast de twee artikelen van Elsevier bevatten de bijlagen onder andere een verslag van een Ronde tafel – conferentie, en twee matrixen over de 'klassieke journalistiek' en de civiele journalistiek. De reacties van beide hoofdredacteuren hierop waren zeer veelzeggend.

In de conclusie het antwoord op de onderzoeksvraag: Elsevier – Civiel of niet?
wiersmanynke@hotmail.com 
   

                                          terug naar boven