[an error occurred while processing this directive]
[an error occurred while processing this directive]   David Slager (Winnaar Scriptieprijs De Journalist 2006-2007, categorie HBO, Hogeschool voor Journalistiek Ede)

                                      terug naar overzicht Samenvattingen Scriptieprijs De Journalist


Stop de Peilingen?

Politieke verkiezingen en peilingen naar partijvoorkeur zijn al tientallen jaren een omstreden combinatie. Peilingen zouden kiezers beïnvloeden en zo de zuivere democratie om zeep helpen. Met een toenemende wilgroei aan bijna dagelijkse peilingen in verkiezingstijd en evenzoveel discussies rondom die peilingen, vond David Slager het hoog tijd om nu eens uit te zoeken hoe het ècht zit en welke rol de journalistiek kan, mag of moet spelen in verkiezingstijd.

Veelal blijft een beschouwing van peilingen in verkiezingstijd beperkt tot òf de methodische betrouwbaarheid van het instrument van de peiling, òf tot vermeende invloeden op kiesgedrag van het electoraat. De scriptie Stop de Peilingen probeert een totaalbeeld te schetsen van àlle mogelijke afwegingen van publicatie van opiniepeilingen en maakt daarbij gebruik van kennis uit de psychologie, massacommunicatie, politicologie en natuurlijk de journalistiek.

De conclusies zijn niet mals. Het is raadzaam om als journalistiek zeer terughoudend te zijn in de publicatie van peilingen naar partijvoorkeur en wel om een drietal redenen (zie voor meer volledige argumentatie: www.opiniepeilingen.com):

1. Vanwege het karakter van de opiniepeiling (moment-opname)
We zouden hooguit kunnen zeggen dat naarmate de verkiezingen zéér dichtbij komen, het aannemelijk is dat de uitkomst van opiniepeilingen relatief dichtbij de officiële verkiezingsuitslag zal komen te liggen. Maar zelfs dát staat op losse schroeven, aangezien kiezers steeds later beslissen op welke partij zij gaan stemmen. Met andere woorden: de voorspellende waarde van peilingen is kleiner dan zij ooit geweest is, denk alleen al aan de wat ongelukkige exit-polls van de Tweede-Kamerverkiezingen in 2006.

2. Vanwege de methodische onvolmaaktheid van de opiniepeiling
Verschil in methodiek levert verschil in uitkomst. Soms zelfs tot meer dan tien zetels verschil bij één partij. Verder is het opmerkelijk dat het gros van de uitgevoerde opiniepeilingen niet lijkt te voldoen aan de eisen die gesteld worden door de eigen beroepsgroep (WAPOR/ESOMAR-richtlijnen).

3. Vanwege de consequenties van publicatie van politieke opiniepeilingen
Opiniepeilingen hebben invloed. Niet eens zozeer op de manier die men vroeger graag aanhaalde (bandwagon- en underdog-stemmers), maar veel meer door het fenomeen van strategisch stemmen (informatie uit opiniepeilingen gebruiken om in te schatten hoe de verkiezingsuitslag zal zijn, om daar op te kunnen anticiperen). Strategisch stemmen heeft een aantal negatieve implicaties, waardoor we in de scriptie de conclusie moesten trekken dat het een ‘negatief’ verschijnsel is en de journalistiek er goed aan doet, om hierin in ieder geval niet stimulerend te werken.

Deze punten overwegend en daarbij de mening van enkele experts betrekkend (Nico Drok, Connie de Boer, Arjan van Dixhoorn, Maurice de Hond, Harmen Groenhart) komt de auteur tot de conclusie dat de journalistiek zeer terughoudend moet zijn in de publicatie van (kale) peilingresultaten en deze veeleer te gebruiken als ondersteunend materiaal voor een achtergrondverhaal over bijvoorbeeld stemmotieven van kiezers. Een embargo op de publicatie van peilingresultaten is daarbij niet raadzaam. 
davidslagerr@yahoo.com
 



                                         
terug naar boven
 

 
[an error occurred while processing this directive]