| [an error occurred while processing this directive] |
Portretten (Uit: De Journalist nr. 4, 25-2-2000) Ferry Mingelen, hét gezicht van Den Haag Vandaag Relativerend en badinerend 'Tot zover de niet gekozen burgemeester van Den Haag Vandaag', grapte Nova-presentator Kees Driehuis een paar weken geleden. Niet dat er bij een verkiezing van hét gezicht van dé parlementaire nieuwsrubriek op de Nederlandse televisie een andere naam uit zou rollen. Sinds 1984 is Ferry Mingelen als eindredacteur en eerste presentator de spil van Den Haag Vandaag (DHV). Op basis van een stapel uitzendingen van DHV op video schetst Arnold Marseille een portret van de 52-jarige routinier. Arnold Marseille Na zoveel uitzendingen Den Haag Vandaag met Ferry Mingelen valt het aanvankelijk niet mee de kenmerkende aspecten te herkennen. Het sinds 2 oktober 1968 zo vertrouwde beeld van de rubriek wordt eigenlijk alleen verstoord door de sporadische presentatie door Wouke van Scherrenburg en door het gesprek met de minister-president, dat op vrijdagavond de rubriek vervangt en beurtelings door zo'n beetje het hele arsenaal aan interviewers van de publieke omroep wordt afgewerkt. Om met deze routineuze gesprekken te beginnen: afgaande op de lichaamstaal en de kalme toon waarop minister-president Kok antwoordt als Mingelen schuin naast hem zit, lijkt ook hij zich het meest thuis te voelen bij de altijd kaarsrecht zittende, ietwat hautain ogende journalist. Dat zou er op kunnen duiden dat Mingelen de minst kritische ondervrager van Kok is, maar dat is allerminst het geval. Waar Kok op redelijke vragen van bijvoorbeeld Karel van de Graaf of Fons de Poel opmerkelijk geagiteerd kan reageren (meestal non-verbaal), kan een scherpe en enigszins spottend grijnzende Mingelen op bedaarde antwoorden van de premier blijven rekenen: 'Gefeliciteerd, u bent gekozen tot beste premier van de wereld.' 'Dank u, ik heb het ook gelezen in NRC.' 'Ze zijn zeker niet bij uw achterban langs geweest.' 'Ik weet niet waar ze wel zijn langs geweest. Maar ik begrijp dat er bepaalde nominaties worden gedaan. Ik beschouw het als een compliment voor Nederland.' 'Ja, u verdient het ook wel, maar ik bedoelde dat u de afgelopen week erg veel kritiek vanuit uw eigen partij te verduren kreeg.' Kritiek die door Mingelen vervolgens tot drie keer toe als gebrek aan vertrouwen van de PvdA-fractie in het kabinet - 'u dus' - uitlegt. Wanneer Kok in het gesprek, over het al dan niet boren in de Waddenzee, de term 'bestuurlijk zuiver' in de mond neemt, sneert Mingelen: 'Hoe bestuurlijk zuiver is het om nog met de Nederlandse Aardolie Maatschappij te gaan praten, terwijl al zeker is dat boren in de Waddenzee politiek niet haalbaar is?'. Ongetwijfeld speelt de vertrouwdheid van Mingelen een rol bij de welwillende houding van Kok en andere doorgewinterde politici. Mingelen is zijn hele journalistieke carrière al in de politiek actief. In 1969 op z'n 21ste bij het Vrije Volk begonnen als gemeenteraadsverslaggever, kwam hij al na een jaar bij Trouw als parlementair verslaggever in dienst. Na elf jaar reisde hij als correspondent voor de GPD-kranten af naar Brussel, om in 1984 de leiding van Den Haag Vandaag op zich te nemen. Een curriculum vitae dat het bevattingsvermogen van sommigen te boven gaat. In ieder geval dat van de Utrechtse hoogleraar Righart, die op een symposium ten afscheid van de eveneens als parlementair redacteur geboren Max de Bok van de Gelderlander opmerkte: 'Van dag tot dag te moeten uitleggen wat de dames en heren in Den Haag nu weer bij elkaar geneuzeld hebben, het lijkt me een hondenbaan. Zelfs voor drie keer mijn huidige salaris zou ik niet willen ruilen met Ferry Mingelen.' Mingelen dwingt niet alleen met zijn staat van dienst respect af. Een van zijn opvallendste kenmerken is dat hij zijn gasten doorgaans rustig laat uitspreken. Een unicum op de Nederlandse televisie, waar zelfs gewaardeerde interviewers als Paul Witteman hun gesprekspartners vaak tot vervelends toe onderbreken met nieuwe vragen, meningen en conclusies. De gasten van Mingelen zijn zich kennelijk goed bewust van de grenzen aan deze luxe, want het komt zelden voor dat zij de geboden ruimte misbruiken met nietszeggende langdradigheid. 'Als je goede vragen stelt, komt de geïnterviewde vanzelf to the point', zei hij eerder in De Journalist in een artikel over het nut van voorgesprekken. Mingelen voert die gesprekken, als een van de weinigen in televisieland, niet. 'Kok komt binnen, wordt geschminkt en vraagt waar we het over gaan hebben. Dat is alles', schetst Mingelen zijn aanpak. In hetzelfde artikel erkent hij wel: 'Als een minister in Nova of Netwerk komt is dat voor hem iets bijzonders. Den Haag Vandaag is voor hen een huisrubriek, de drempel ligt lager.' En dat is wederzijds: 'Als politici niet willen komen ga ik niet op mijn knieën liggen smeken. Wij moeten elke dag uitzendingen maken met die politici en ik wil niet telkens de nederige partij zijn.' Eerder beklaagde Mingelen zich overigens wel over het toenemend aantal politici dat kritische programma's mijdt en liever 'mooie praatjes in de Ontbijtshow of de Vijfuurshow doet'. De repliek van Haagse voorlichters luidde toen dat politici steeds minder ruimte voor het overbrengen van de boodschap kregen, waarbij 'met name Den Haag Vandaag zich meer en meer beweegt op het pad van de bananenschil.' Een overzicht van dertig jaar DHV in de laatste uitzending van de vorige eeuw spreekt die gesignaleerde tendens tegen. Waar zittende politici zich tamelijk tevreden uiten over de rubriek, laten historische beelden een reeks van woedend wegbenende kopstukken zien: Lubbers, Pronk, Dales, Tjeenk Willink, vooral oud-verslaggever Hugo Schneider kreeg ze al met z'n openingsvraag op de kast. Mingelen zelf ontbreekt in het eeuwoverzicht. De samenstellers vonden de straatgevechten ongetwijfeld spectaculairder dan Mingelens inleidingen, commentaren en interviews vanuit de studio. Toch leveren die beelden tijdens het afdraaien van twee maanden DHV niet alleen de hoogste amusementswaarde op, Mingelen slaagt er bovendien in met weinig woorden de meest wollige uitspraken van politici tot hun eenvoudige essentie terug te brengen: 'Mevrouw Vos van GroenLinks is ongetwijfeld bezorgd over de Waddenzee, maar aan de andere kant is het natuurlijk heel prettig voor GroenLinks om de PvdA zo te kunnen toespreken. Want waar zouden al die teleurgestelde PvdA-kiezertjes eigenlijk naar toe gaan? Precies, naar GroenLinks.' Zo'n quote is typerend voor Mingelen: relativeren alleen is niet voldoende, hij wil ook graag badineren. Zo is Mingelen niet te beroerd om het al dan niet met de feiten strokende imago van bewindslieden in elke uitzending waarin zij ter sprake komen even in te kleuren. Vooral politici met een gebrek aan enthousiasme (volgens Mingelen) moeten het regelmatig ontgelden: 'Onder deze druk kan zelfs minister Korthals niet passief blijven.' 'Heeft Jorritsma het eigenlijk wel naar haar zin op Economische Zaken?' 'Korthals was vandaag gewoon niet vooruit te branden.' 'De paarse hemel moet wel zo'n beetje naar beneden komen, wil De Vries zich ergens druk over maken. Maar dat is ook een beetje zijn zwakke plek. Z'n passieve imago blijft een probleem, want - zoals u weet - in de politiek telt het imago zwaar.' De spot van Mingelen krijgt een sarcastisch ondertoontje als hij er ook nog een advies aan koppelt: 'Staatssecretaris Cohen staat als altijd garant voor een evenwichtige aanpak. Maar ja, de Kamer wacht al anderhalf jaar op de notitie en nu stelt hij het weer uit. Kennelijk heeft Cohen niet zo'n erge haast. Misschien moet 'ie dat dan ook maar duidelijk zeggen.' Wanneer staatssecretaris Adelmund tijdens een debat over de achterstand van allochtonen in het onderwijs in tranen uitbarst, merkt Mingelen op: 'Het is een gewone discussie, maar niet voor Adelmund'. Waarna een compilatie van huilende politici wordt uitgezonden en de reactie van Adelmund achteraf dat haar tranen als katalysator voor oplossingen kunnen dienen. Mingelen, verontwaardigd: 'Maar dat is toch echt een misverstand! Als Adelmund denkt dat haar emoties het debat ten goede komen! Integendeel, dat slaat alleen maar dood. Als ze echt het debat wil uitlokken, moet ze toch haar emoties onder controle houden!'. Het is een van de zeldzame momenten dat Mingelen zelf enige emotie toont. In deze twee maanden komt dat slechts één andere keer voor, tijdens een lang interview in de studio met minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat over de invoering van rekeningrijden in Amsterdam. Ditmaal is het de minister die met een minzaam glimlachje naar de steeds meer opgewonden rakende Mingelen luistert, zelfs hardop in de lach schiet over zijn pogingen haar te ontlokken dat ze de regio Amsterdam heeft omgekocht. Als Netelenbos quasi trots zegt dat 'ook de ANWB en de Kamer van Koophandel mijn voorstel nu steunen', laat Mingelen zich gaan: 'Ja maar.. dat komt omdat u - precies om de reden die de VVD ook zegt - u houdt ze een buitengewone dikke worst.. ik zal niet zeggen: u koopt ze om, maar u verleidt ze wel en dat is een aanbod dat ze niet kúnnen weigeren! U, u komt gewoon met een tas met geld en die kan zo groot zijn als ze maar willen! (-) Is het bestuurlijke moed van de gemeente Amsterdam, als ze van u een blanco cheque krijgen?!'. Onverholen sympathie van Mingelen voor een bepaald standpunt, in dit geval van de VVD, komt evenmin vaak voor. Mingelen accentueert liever de tegenstellingen voor zijn kijkers en beschouwt dit als een spel dat met wisselende spelers kan worden gespeeld. Partijen in Den Haag bestaan voor Mingelen dus niet alleen uit PvdA versus VVD, coalitie versus oppositie, maar ook uit tegenstellingen zoals tussen ministers onderling of met de sociale partners. Dat Mingelen zo talrijke 'bananenschillen' neerlegt, mag kloppen, hij doet dit wel met veel kennis van zaken. Maar ja, onder de Haagse kaasstolp bevinden zich dan ook nog maar weinig politici die Mingelen hebben zien binnenkomen in plaats van andersom. Dat hij tussentijds drie jaar in Brussel heeft gezeten, waren velen waarschijnlijk allang vergeten. Alleen daarom al zal Mingelen een burgemeesterschap van Brussel Vandaag niet ambiëren. Dan liever het 'Haagse geneuzel', voor Mingelen zelf na dertig jaar nog steeds geen 'hondenbaan'.
|