De Stichting Vrouw & Media stelt zichzelf ten doel: 'De positie van vrouwen die in de media werken te verbeteren opdat de inhoud van de journalistiek verbetert.' De stichting kan dienen als instrument voor kwaliteitstoetsing van met name dag- en weekbladjournalistiek.

Jeanet Aartsen

De stichting werd in 1982 opgericht. Het bestuur stuurt elke maand een nieuwsbrief naar vrouwelijke journalisten die zich daarop geabonneerd hebben. Momenteel zijn dat er ruim 700. De stichting organiseert debatten en workshops, initieert onderzoek en adviseert. Als je de nieuwsbrieven van het afgelopen jaar bekijkt, kom je vooral uitnodigingen voor workshops en debatten tegen. Het beeld ontstaat van een club waar je vaktechnisch wat op kunt steken en waar je vooral lekker kunt netwerken. Is het niet een beetje achterhaald om met vrouwen apart over oorlogsverslaggeving te debatteren?
Toch niet, blijkt bij navraag. De belangrijkste vooronderstelling van de stichting is namelijk dat journalistes een wezenlijk andere nieuwsopvatting hebben dan hun mannelijke collega's, omdat mannen en vrouwen een verschillende werkelijkheidsbeleving hebben. Dit heeft consequenties voor de selectie van het nieuws en de compleetheid van het geplaatste nieuws. En dus voor de kwaliteit.

Als er meer vrouwen op een redactie werken, krijg je een andere krant. Deze conclusie is gebaseerd op een wetenschappelijke studie uit 1986: Voor zover plaats aan de perstafel (Meulenhoff/Stichting Vrouw & Media). 'Hoewel het een relatief oud boek is, klopt het nog steeds', aldus Carla Joosten, vice-voorzitter van de stichting en in het dagelijks leven redacteur bij Elsevier.
Eén hoofdstuk uit het boek gaat specifiek over de nieuwsopvattingen van dagbladjournalistes. Vrouwen blijken op een andere manier nieuws te selecteren dan mannen. Zij kiezen eerder voor zogenaamd zacht nieuws. Dat is lastig in een wereld waarin hard nieuws eerder wordt geplaatst.
Uit het onderzoek komt verder naar voren dat vrouwen nieuws anders interpreteren en becommentariëren dan mannen. Zij differentiëren eerder naar sekse en zijn sneller geneigd om vrouwelijke woordvoerders/bronnen op te voeren. 'Dr. Clavan', de deskundige die overal wordt bijgehaald, is nu meestal een man. Ook zijn vrouwen meer dan mannen gericht op het waarom in het nieuws.
Het boek bevat ook kwantitatieve gegevens, maar die zijn verouderd. Carla Joosten geeft er een aanvulling op: 'Was in 1983 nog maar 10 procent van de dagbladjournalisten een vrouw, in 1995 was dat 20 procent. Opvallend is het geringe aandeel van vrouwen in de leiding van journalistieke organisaties. Recente cijfers zijn er niet. In de loop van dit jaar komt er een onderzoek gereed van het Sociaal Cultureel Planbureau naar de positie en invloed van vrouwen in de media.'
Terug naar de kwaliteit. Kranten zijn in principe geschreven voor een gemengd publiek. Kwalitatief goede berichtgeving moet onder andere compleet en genuanceerd zijn. Deze twee criteria moeten ook getoetst worden vanuit het oogpunt van diversiteit. Daarbij speelt sekse een rol. De Stichting Vrouw & Media kan indirect een instrument zijn voor kwaliteitstoetsing. Door middel van onderzoek, bewustwording, workshops en netwerken zal de positie van vrouwen in de journalistiek verbeteren. Opdat de inhoud van de journalistiek verbetert.