Spelfouten, stropdassen en technische
mankementen: evaluaties bij Radio Flevoland
Door de dagelijkse praktijk van het radiomaken komen de voorwaarden voor
een kwalitatief goede uitzending soms onder druk te staan. Zo gaat
snelheid nog wel eens ten koste van accuratesse en volledigheid. Iedere
ochtend steken redacteuren en verslaggevers van Radio Flevoland de koppen
bij elkaar om de kwaliteit van het nieuws te waarborgen.
Marije de Bie
Omroep Flevoland is een publieke regionale omroep,
met verschillende media: radio, televisie, internet, Flevotext en tekstTV.
Iedere werkdag maakt Radio Flevoland drie nieuwsprogramma's, van zes tot
negen, van twaalf tot half twee en van vier tot zeven uur. Buiten deze
uren leest de presentator van dienst ieder heel uur na het NOS-nieuws een
regionaal bulletin.
Om de inhoud van de nieuwsuitzendingen te bepalen wordt iedere ochtend om
negen uur vergaderd. Alle verslaggevers en redacteuren van dienst moeten
hierbij aanwezig zijn, behalve als ze al 'op klus' zijn. Ook de
presentator en technicus van de ochtenduitzending zijn bij de vergadering.
Niet alleen wordt verwacht dat je aanwezig bent, maar ook dienen alle
aanwezigen -een deel van- de uitzending te hebben gehoord.
De eindredacteur leidt de vergadering volgens een vast stramien. De
vergadering begint met een evaluatie van de zojuist uitgezonden
ochtenduitzending. De evaluatie neemt meestal het grootste deel van de
vergadering in beslag.
Evaluatie
De ochtendredacteur, die om vijf uur begonnen is, doet eerst zijn zegje.
Dat gaat bijvoorbeeld over slecht geschreven teksten die aangepast moesten
worden omdat ze niet goed liepen, over fout gespelde namen, over
aansluitingen tussen teksten en items of over onuitzendbare bandjes. De
eindredacteur is eigenlijk alleen aanwezig op kantooruren. Dit betekent
dat de ochtendredacteur tijdens de ochtenduitzending tevens de rol van
eindredacteur heeft en dus beslissingen neemt over wat wel en wat niet uit
te zenden en in welke volgorde. De eindredacteur kan overigens wel te
allen tijde uit zijn bed worden gebeld wanneer het om belangrijke
beslissingen gaat.
Aangezien de presentator en technicus samen de uitzending 'op zender'
hebben gebracht, kunnen ook zij hun zegje doen. De presentator krijgt voor
de uitzending de uitgeprinte teksten in handen. Hij fungeert veelal als
laatste filter. In de praktijk betekent dat dat hij nogal wat kleine
foutjes uit de teksten streept. Zijn commentaar betreft dan ook vooral de
teksten en soms de inhoud van de items. De technicus daarentegen richt
zich niet op de inhoud maar vooral op uitzendbaarheid van de door
verslaggevers gemaakte bandjes. Technische mankementen kunnen veroorzaken
dat een bandje dat journalistiek inhoudelijk goed is zo de prullenbak in
kan.
Hierna mogen alle andere aanwezigen zeggen wat hen is opgevallen. Dat
varieert van technische fouten tot inhoudelijke opmerkingen. Een te hoog
stropdassengehalte is vaak een punt van discussie. Te vaak komen
hoogwaardigheidsbekleders, zoals wethouders, aan het woord in plaats van
de burger.
Fout gespelde namen kwamen zo vaak voor dat daar nu sancties op gelegd
zijn. Op de radio merk je een spellingsfout niet zo snel. De teksten
worden echter overgenomen door de zogenoemde nieuwe media, waarbij een
spelfout zeer storend is. De spelling is zo belangrijk, omdat een onjuiste
spelling je geloofwaardigheid aantast. Als je een naam al niet goed spelt,
wie zegt dan dat de rest van de informatie wel klopt?
Discussies draaien veelvuldig om de plaats van een item in de uitzending.
De ochtend- en avonduitzending bestaan uit blokken van een half uur. Ieder
half uur worden vijf bandjes uitgezonden. Op het hele uur zijn dat vier
items en een quote. Op het halve uur vier quotes, een item en een
reportage. Het verschil zit vooral in de lengte. Het belangrijkste nieuws
komt eerst, daarna het iets minder belangrijke nieuws, enz. Wat als
belangrijk wordt beschouwd, is nogal eens persoonsgebonden. Nieuws uit
het dorpje Rutten is vaak kleiner dan nieuws uit de stad Almere, maar kan
wel meer uitzonderlijk zijn. De afweging hangt dan af van de dienstdoende
redacteur.
Om bepaalde discussies niet dagelijks te hoeven herhalen en om als omroep
met een gezicht naar buiten te treden, wordt momenteel gewerkt aan een
stijlboek.
Op de rol
Na de evaluatie vertelt de dagredacteur welke agendapunten of
gebeurtenissen er voor die dag op de rol staan. Wanneer een verslaggever
hoort dat iets op een bepaalde dag staat te gebeuren, maakt hij daar een
aantekening van in een gezamenlijk PC-bestand. Zo ontstaat een
nieuwsagenda waarin iedereen van de omroep kan zien wat er allemaal te
doen is in de provincie.
Om als vaste medewerker in dienst te kunnen komen bij Omroep Flevoland,
behoor je in de provincie te wonen. Dit heeft als voordeel dat je
nieuwtjes uit je omgeving oppikt. Dagelijks wordt dan ook een rondje
gemaakt om te horen welke ideeën iedereen heeft.
De eindredacteur inventariseert dit alles en hij verdeelt vervolgens de
taken. Hij stuurt na afloop van de vergadering, die meestal een half uur
duurt, een mailtje aan de redactie met de belangrijkste (evaluatie)punten
van de vergadering. 's Middags om half twee is er weer een vergadering om
de middaguitzending door te nemen en te kijken wat er de rest van de dag
nog moet gebeuren. Deze vergadering is over het algemeen korter en minder
gestructureerd.
Bij deze opzet dreigt de avonduitzending tussen wal en schip te vallen. In
de ochtendvergadering maken de medewerkers wel eens opmerkingen over de
uitzending van de vorige dag, maar dat staat niet in verhouding tot de
manier waarop de ochtenduitzending nageplozen wordt.
De auteur is zelf werkzaam bij radio Flevoland