Fun. Dat is het sleutelwoord van uitgever Maarten van den Biggelaar, de vader van Quote Media en uitgever van onder andere Elle, Quote en Santé. Werken moet leuk zijn. Of het nu gaat om het maken van een blad, het verkopen van flesjes wijn of het runnen van een uitgeverij.

Gertjan Harberink

De directietafel van Maarten van den Biggelaar is bezaaid met spullen. Bladen. Kranten. Ordners. Op de grond ligt een basketbal. Naast het whiteboard aan de spierwitte muur hangen twee eenvoudige glazen lijstjes. Het ene lijstje bevat de cover de eerste Quote uit 1986. Daarop poseert de toenmalige PSV'er Ruud Gullit in maatpak met de Financial Times op schoot. Onder zijn chique schoenen zijn noppen geschroefd. 
Het andere lijstje bevat het certificaat van de Dolf van den Brinkprijs, een prijs van uitgeversclub NUV voor zijn innovatieve manier van uitgeven. 'Tsja, dat is gewoon toeval', bezweert Van den Biggelaar. 'Het is wel symbolisch eigenlijk. Een begin en een eind.'

Wie over uitgeverij Quote Media praat, heeft het vooral over Maarten van den Biggelaar - een jongensachtige, op het eerste gezicht verlegen uitgever en zakenman die zijn geuzennaam De Big met trots draagt.
Over van den Biggelaar doen veel verhalen de ronde. Over zijn losse manier van leidinggeven. Zijn creativiteit. Zijn vermogen om financiers en zakenpartners te overtuigen van zijn ideeën. Maar ook over zijn vermogen om mensen tegen zich in het harnas te jagen. Grachtengordel Murdoch, Amsterdamse New Yorker, een kind dat schurkt in zijn eigen pak, een gevaarlijk charmant type. Het is maar een greep uit de typeringen die hem de afgelopen jaren ten deel vielen.
Talrijk zijn ook de verhalen over de wijze waarop hij na zijn zoveelste brainwave met veel elan een project van de grond tilt om na verloop van tijd zijn interesse te verliezen en weer met wat nieuws te beginnen. 'Ach', zegt hij, 'Het is niet zo dat ik het laat liggen. Ik zie mezelf meer als een creatief directeur. Ik start iets en geef mijn mensen dan graag veel vrijheid.'

Eind jaren zeventig start de dan 22-jarige rechtenstudent de Amsterdamse nachtdisco Dansen bij Jansen. Daarna probeert hij een Amsterdamse uitgaansagenda 'Bladeren' op poten te zetten. Het blad gaat na enkele nummers ten onder. Als Van den Biggelaar na zijn studie twee jaar in Amerika verblijft voor het behalen van zijn Masters of Law-degree doet hij het idee voor een glossy zakenblad op. Terug in Nederland gaat hij op zoek naar geldschieters en een redactie. Hij vindt zeven financiers die samen een miljoen gulden op tafel willen leggen waarmee de basis voor uitgeverij Quote Media gelegd is.  
Uitgeverij Quote Media en het zakenblad Quote starten op twee verdiepingen aan Herengracht 247 in Amsterdam. In het nulnummer dat in de zomer van 1986 verschijnt staat een bijna pagina-grote foto van het kantoortje van Van den Bigelaar. Het directiebureau van IKEA kost 95 gulden. 'De bureaustoel stond er al', meldt het onderschift. 'Aantal medewerkers: 1. Omzet in 1985: 50.000. Verwachte omzet in 1986: 1,5 miljoen.'
Het blad benadert het zakendoen op een nieuwe, tot dan toe ongekende manier. Het glossy maandblad schrijft over de glamourkant van het zakendoen en geeft de Nederlandse zakenwereld een gezicht. Het blad legt een bijzondere interesse aan de dag voor de inkomsten van de Nederlandse jetset en degene die daar tegenaan schurken.
'In de jaren tachtig werd voor het eerst prettig veel geld verdiend', zegt Van den Biggelaar in 1998 tegen de Volkskrant. 'Door vrije jongens, niet door grote bedrijven. Daardoor begon ook het idee door te dringen dat ondernemen leuk kon zijn.' Inmiddels verschijnt Quote - de Privé van de zakenwereld -  maandelijks in een oplage van een kleine 50.000 stuks. 

Na Quote bouwt Van den Biggelaar gestaag verder verder aan zijn media-imperium. Waar andere uitgeverijen aan de hand van demografische onderzoeken witte vlekken op de landkaart proberen te vinden, gaat Van den Biggelaar af op zijn buikgevoel.
Quote-hoofdredacteur Jort Kelder: 'Hij krabt eens aan zijn kont, steekt een vinger in de lucht en zegt: 'we gaan het gewoon doen.'
Als de VNU eind jaren tachtig het blad Marie-Claire verkiest boven Elle, grijpt Van den Biggelaar zijn kans. Hij weet het Franse concern te overtuigen van zijn kunnen. Hachette en Quote Media zetten in 1989 een joint venture op waar Elle in ondergebracht wordt. Andere titels volgen snel. Het zijn luxe bladen voor een verwende doelgroep.
'Ik sta voor een kwalitatief hoogstaand portfolio', zegt Van den Biggelaar. 'Alleen het beste. Goede tekst, perfecte vormgeving, mooi papier. Mijn bladen zijn een cadeautje voor de lezer. Ik vind dat je trots moet kunnen zijn op alles wat je doet. Ik ben geen groot visionair of zo. Maar ik ben wel iemand die vasthoudt aan die standpunten.'

Eind 2001 nam Quote Media ook e-commerce zakenblad Emerce over. Uitgever Oscar Kneppers stond 51 procent van zijn bedrijf af aan Van den Biggelaar. 'Als ondernemer deed het pijn om je zelfstandigheid te verliezen. Als uitgever en bladenmaker vind ik het fantastisch. We hadden geen sales-afdeling, geen it-mensen. Niks. De website, het blad, alles deden we met slechts tien mensen. We moesten wel. Het was een kwestie van inpluggen en meespelen.' Kneppers ervaart de samenwerking met Quote Media als een warm bad. 'Het is prettig om samen te werken met mensen die net als wij liefhebbers zijn van bladenmaken.'
Met de combinatie van Emerce, Quote en Quote Finance denkt Van den Biggelaar de zakelijke lezersmarkt goed gedekt te hebben. Maar er is meer op komst. Zo staat er een nieuwe aan Emerce gelieerde titel op stapel. De uitgever start bovendien een nieuwe commerciële tak in de vorm van Quote Sponsored Magazines. In september start ook Elle Girl, de jonge-meisjesvariant van Elle.

Van den Biggelaars ondernemingszin beperkt zich niet tot print. Hij zette samen met projectontwikkelaar Joep van de Nieuwenhuizen restaurant Eerste Klas op in het Amsterdamse Centraal Station. Hij was ook één van de partners die aan de basis stonden van Planet Internet en startte het interactieve clipstation The Box.
Soms gaat het mis. Veronica Nieuws Radio, een gezamenlijk project van Quote Media en Veronica eindigde in 1996 in een financieel debacle. VNR was alleen te vinden op de waanzinnig slecht beluisterde middengolf. De teller bleef steken op een luisterdichtheid van 0,2 procent. Zestig redacteuren belandden op straat. 'Dat was nou echt kut!' zegt hij achteraf. Ik had nooit durven denken dat er maar zo weinig mensen naar de AM-band zouden luisteren.' Spijt heeft hij niet. 'Ik zou het nu precies weer zo doen.'

Behalve in de kiosken heeft Quote Media haar positie ook op internet versterkt. Van den Biggelaar kocht zoekmachine Vinden.nl en lanceerde de vacaturesite QuoteJobs. In 2000 begon hij ook met het verhandelen van flesjes wijn via QuoteOnWine.nl. De verwende doelgroep kan via QuoteVillas.nl een vakantie regelen. Het waren feitelijk vingeroefeningen voor het half mei gestarte QuoteNet.
QuoteNet is een veelomvattend nieuw initiatief van Van den Biggelaar. Wie zich voor 99 euro abonneert krijgt een internetabonnement waarmee overal ter wereld tegen lokaal tarief ingebeld kan worden. Daarnaast hebben abonnees toegang tot allerlei sites en services. Zo krijgen leden toegang tot alle artikelen die in de verschillende Quote Media-bladen verschijnen. En ze beschikken over het virtuele kantoor QuoteOffice. Het kantoor kent een emailfunctie, een agenda, een plek om bestanden op te slaan, bookmarks te bewaren, memo's te schrijven. Email afluisteren via de telefoon, sms'en, het kan allemaal. 'Virtuele kantoren zijn er al wel. Wij gaan nog een stap verder. We bieden ook virtuele assistenten aan.' De assistenten voeren desgevraagd visitekaartjes in, maken powerpointpresentaties of werken gedicteerde teksten uit. 'In de toekomst breiden we het aantal services nog veel verder uit', belooft Van den Biggelaar.  'Via de digitale Butler kun je personeel inhuren. Voor de catering van een feestje bijvoorbeeld. Maar we gaan ook dating aanbieden. En een routeplanner. File-informatie. Weerberichten uit de hele wereld. Snelheidscontroles. Binnenkort starten we met delicatessen. Paling, kaviaar. Alleen het beste.'  
De uitgever denkt zeker 150.000 mensen te kunnen vinden die 99 euro per jaar over hebben voor QuoteNet. 'Veel mensen in onze doelgroep werken zelfstandig. Ze hebben geen kantoor-ondersteuning hoewel ze er wel het geld voor hebben. Ik ga van mezelf uit. Ik wil dat het me zo makkelijk mogelijk gemaakt wordt.'

Opmerkelijk is de overname van de Groningse digitale uitgever Gopher eind vorig jaar. 'Maarten heeft behalve een heel creative geest ook een perfect gevoel voor timing', zegt Gopher-oprichter Hans Offringa. 'Hij weet precies hoe je op het juiste moment kansrijke initiatieven moet stappen.'
Gopher verzorgt gepersonaliseerd drukwerk in heel grote en heel kleine oplages en gebruikt daarvoor een combinatie van eigen software en digitale printtechnieken. Desgewenst levert Gopher een boek in een oplage van een of twee. Omdat het bedrijf aangesloten is bij een netwerk van Xerox kunnen de Gopher-producten op ruim 150 locaties in Europa geprint worden. 'Onze manier van werken zet de bestaande verdienmodellen in de uitgeefwereld behoorlijk op zijn kop', zegt Offringa. 
Gopher vormt een brug tussen web en print. Van den Biggelaar wil dat zijn klanten via internet gepersonaliseerde boeken kunnen laten drukken door Gopher. Boekjes die te vergelijken met boekjes als de eetgids die Quote Media ook uitgeeft. 'Persoonlijke reisgidsen behoren tot de mogelijkheid. Of een gidsje met leuke hotels en restaurants in New York of Florence.'
Ook een zelfgekozen selectie artikelen uit de Quote-bladen, zou een optie zijn. 'Ik sluit niets uit. Ik wil een database hebben met resources. Mooie plekjes. Leuke stranden. Informatie van alle plekken waar onze journalisten komen. Als ze op reis moeten, keuren ze en passant even een hotelletje of ze pikken even een stad mee. Ik ben een handelaar in informatie, meer niet.'

De bladen van Quote Media deden de afgelopen jaren regelmatig van zich spreken. De Quote 500, de lijst van de vijfhonderd rijksten van Nederland heeft de afgelopen jaren een enorme opmars gemaakt. Het verschijnen van de jaarlijkse top 500 van rijken is een nieuwsfeit op zich geworden waar alle media zich en masse op storten om de stijgers en dalers te analyseren. 
De producten worden gewaardeerd, getuige de steeds groter wordende prijzenkast.
Het bedrijf van Van den Biggelaar is een vaste waarde geworden bij de jaarlijkse Mercur-uitreikingen. Jort Kelder werd in 1998 uitgeroepen tot hoofdredacteur van het jaar. Een jaar later wordt Quote gekroond tot blad van het jaar. In 2000 gaat de Mercur voor beste visualisatie naar Quote. En in 2001 wordt Elle uitgeroepen tot tijdschrift van het jaar. 'Een zoveelste eigenzinnige uitgave van Quote Media', concludeert de jury. Vorig jaar ontving Van den Biggelaar de eerste Dolf van den Brinkprijs. Deze prijs van het uitgeversvakblad Mediafacts wordt jaarlijks toegekend aan uitgevers die een belangrijke bijdrage geleverd hebben aan het verrijken van de uitgeeftraditie. Juryvoorzitter Joan Hemels noemde Van den Biggelaar een veelzijdig ondernemer die met zijn uitgeverij een nieuwe weg insloeg en zodoende tot voorbeeld dient voor veel nieuwkomers.  Opmerkelijk genoeg is Van den Biggelaar geen lid van het Nederlands Uitgevers Verbond. 'Waarom zou ik', mompelt de uitgever. 'Zonde van het geld.' 

Wat is het geheim van het succes van Quote Media? Quote-hoofdredacteur Jort Kelder: 'Maarten geeft creativiteit de vrije loop. Hij is geen groot manager maar omringt zich met mensen die dat wel zijn. Daarnaast, en dat is ook niet onbelangrijk, hangt hier een heel liberale sfeer. We proberen bureaucratie buiten de deur te houden. Quote is een fun-company waar heel, heel hard gewerkt wordt in een liberale sfeer. Werken hoeft geen straf te zijn. Straks gaan we met z'n allen naar het strand, om maar een voorbeeld te geven.' 
In het jubileumnummer dat verscheen bij het 15-jarige bestaan van het blad, verschijnt een artikel over de roerige geschiedenis van het bijtertje onder de zakenbladen met smeuïge anekdotes. 'Behoorlijk genant wel', lacht Kelder. 'Dat zou je bij de meeste andere uitgeverijen niet hoeven proberen. Maarten  heeft er geen problemen mee. Hij vindt het eigenlijk wel leuk.'

'We benaderen alles van de fun-kant', zegt Van den Biggelaar. 'Finance, mode, wonen, we benaderen alles vanuit de fun. Dat geld niet alleen voor de artikelen in de bladen, maar voor alles wat ik doe. Werken moet vooral leuk zijn. Geen prikklokken. Niet te serieus. Anders vind ik er geen zak aan. Laten we eerlijk zijn het is toch gewoon maar een spelletje. Ik werk er keihard voor. Maar het blijft een spelletje.'

Een echte 'baas' is Van den Biggelaar de afgelopen nooit geworden. Kelder: 'Baas kan ik niet tegen hem zeggen. Hij zou maar verlegen gaan giechelen. Voor mij is hij gewoon De Big.'