Voor
de elektronische versie van
De
Journalist Agenda 2008 klik
hier (iCal).
Voor de geregeld aangepaste Google-versie,
klik hier:
Voor suggesties en aanvullingen:
mail naar
info@dejournalistagenda.nl
In het zicht van zijn pensionering is op 13 april Peter
Michielsen gestorven. Hij werkte sinds 1981 voor NRC Handelsblad en was
een baken voor de krant. Na een korte periode over het Midden-Oosten te
hebben geschreven, stortte hij zich op een onderwerp dat in die jaren
verre van populair was: Oost-Europa en de Sovjet-Unie. Michielsens kracht lag in een encyclopedische kennis, een grote
historische belangstelling, een fenomenaal geheugen en een vaste, bij
vlagen poëtische pen. Het zal zeker met zijn wat hypochondrische
levensinstelling te maken hebben gehad, dat hij gefascineerd was door de
communistische dictaturen van Oost-Europa. De mens was volgens
Michielsen geneigd tot alle kwaad. In combinatie met een inhumaan
systeem was diezelfde mens voor hem voer voor duizenden reportages,
interviews en analyses. Zijn sympathie lag daarbij steevast bij het
individu. Wie wordt een meeloper, wie een dissident, wie gaat door de
knieën, wie houdt de rug recht, wie grijpt een historische kans, wie
blijft aan de zijlijn staan? Maar vooral: hoe ontstaat het kwaad en hoe
valt het te verklaren? En natuurlijk zag hij het, als elke goede
journalist, als zijn taak cliché’s over Oost-Europa te bestrijden en
lezers op het verkeerde been te zetten. Als student, vertelde hij nog onlangs, had hij zo’n 200 pen
friends in Oost-Europa. Dat leverde zoveel vragen op dat de stap naar de
journalistiek de enige logische leek. Michielsen was een journalist van
de degelijke, ouderwetse soort. Eerst álles lezen, en dan pas oordelen.
Dankzij zijn historische kennis kon hij steeds weer wijzen op de
continuïteit van de geschiedenis. Zo schreef hij kort na de val van de
Muur, dat het verleden de jonge democratieën nog vele malen parten zou
spelen. De oorlogen op de Balkan kwamen voor hem dus bepaald niet als
een verrassing. Keer op keer legde hij geduldig uit hoe het kwam dat de
katholieke Kroaten, de islamitische Bosniërs en de orthodoxe Serviërs
elkaar op dat kleine bergachtige territorium al eeuwenlang de tent uit
vochten. Tegelijkertijd vond hij het de plicht van West-Europa de arme
broertjes, zij het onder stricte voorwaarden, in de armen te sluiten. De kracht van Michielsen was zijn ijzeren uithoudingsvermogen.
Waar de meeste journalisten elke paar jaar een ander onderwerp kiezen,
bleef Michielsen zijn gebied trouw: zo zorgde hij ervoor dat ook
vergeten uithoeken als Albanië of Moldavië regelmatig de krant haalden.
Want ook de kruimels van de geschiedenis hebben waarde. Daarnaast was Michielsen ook de perfecte bureau¬redacteur: een
kleine vijftien correspondenten in het (voormalige) oostblok hebben de
afgelopen jaren op hem blind kunnen varen. Hij steunde hen, corri¬geer¬-de
ongemerkt hun fouten en vocht voor snelle plaatsing van hun verhalen.
Hij was de ideale collega, een voorbeeldige journalist.
