Voor
de elektronische versie van
De
Journalist Agenda 2008 klik
hier (iCal).
Voor de geregeld aangepaste Google-versie,
klik hier:
Voor suggesties en aanvullingen:
mail naar
info@dejournalistagenda.nl
Tandenknarsend en met tegenzin laat het bestuur van de Zilveren Camera (ZC)
het toekennen van de prijzen doorgaan.
Dolf Rogmans
Eigenlijk had het bestuur liever het bijltje er bij neer gegooid, omdat
één van de genomineerde foto’s gemaakt is door een fotograaf, Sjoerd
Hilckmann, die in dienst is van het ministerie van Defensie. Het huidige
reglement van de ZC zegt daar echter niets over.
Binnen het bestuur van de stichting Zilveren Camera en het bestuur van
de Nederlandse Vereniging van Fotojournalisten (NVF) brak deze week een
felle discussie uit over de deelname van Hilckmann. Volgens
NVF-voorzitter Joep Lennaerts dreigden enkele leden met opstappen, maar
is besloten in het belang van de toekomst van de prijs toch door te gaan.
Lennarts: ‘Het kan echt niet dat deze fotograaf meedingt naar een van de
prijzen. Het is geen journalistiek onafhankelijk werk.’ Het bestuur gaat
het reglement aanpassen. Lennaerts: ‘Alleen echte fotojournalisten mogen
nog meedoen aan categorieën als nieuws en documentaire. Hoe we dat
verschil gaan maken, weet ik nog niet.’
terug naar top
Brief Jan Banning Mag een foto van Defensie winnen?
‘Het eerste slachtoffer in een oorlog is de waarheid’, schrijft Phillip
Knightley in zijn standaardwerk ‘The First Casualty’. Daarin beschrijft
hij hoe de media in oorlogstijd te lijden hebben onder censuur,
manipulatie en mythes, verspreid door de oorlogsvoerende partijen en met
name de Defensiediensten. De manipulatie heeft tot doel het draagvlak
voor de strijd onder de eigen bevolking in stand te houden.
Voor de Zilveren Camera 2007 heeft de jury een fotoserie uit Uruzgan
genomineerd van Sjoerd Hilckmann, een fotograaf die in dienst is van het
Nederlandse ministerie van Defensie, op dit moment partij in een oorlog
in dat gebied.
Journalistiek en PR zijn twee verschillende branches: een PR-medewerker
dient de belangen van zijn bedrijf. Het is dus duidelijk dat Hilckmann
als werk¬nemer van Defensie de opdracht heeft het draagvlak voor de
werkzaamheden van Defensie te versterken. Voor dergelijke propaganda
zijn vormen van – al dan niet digitale – manipulatie uiteraard legitiem.
Een journalist behoort fundamenteel onafhankelijk te zijn en geen ander
belang te dienen dan de waarheidsvinding. Soms zijn freelance
fotojournalisten embedded of werken ze samen met organisaties,
bijvoorbeeld werkzaam op ontwikkelingsterreinen, en dat kan leiden tot
fricties: een goede journalist houdt zich in zo’n geval vast aan zijn
primaire taak: het openbaar maken van wat in zijn ogen waarheid is.
De organisatie van de Zilveren Camera verdedigde aanvankelijk de
nominatie met de stelling, dat Hilckmann beroepsfotograaf is en dat dit
het doorslag¬gevende criterium is. Daarmee, en met de stelling dat
kwaliteit – wat dat ook moge wezen – doorslaggevend is, degradeerde zij
de Zilveren Camera tot een algemene prijs voor mooie plaatjes, dus
zonder journalistieke pretenties.
Het trotse verwijzen naar Hilckmanns prijs van de Amerikaanse Surface
Navy Association – met als eerste doel ‘to promote recognition of the
role of the Navy and Surface Forces in United States security’ – wijst
in dezelfde richting: er zijn allerlei wedstrijden waar het
journalistieke gehalte er niet toe doet, de ¬Zilveren Camera moet die
weg niet inslaan.
Jan Banning terug naar top terug naar discussie Standpunt Defensie:
Volgens Defensie kan Sjoerd Hilckmann zelf bepalen wat hij fotografeert.
‘Hij is een gewaardeerde fotojournalist, die zijn werk in vrijheid kan
doen. Zijn foto’s zijn geplaatst in, onder andere, Trouw en NRC. Als
militair komt hij op plaatsen waar een ander niet kan komen. De
filmbeelden in het NOS-Journaal, over de gevechtshandelingen in Uruzgan,
werden overigens ook door een cameraman van Defensie gemaakt.’ Fotograaf
Hilckmann is onbereikbaar. (JW) terug naar top terug naar discussie
De onafhankelijkheid van de (embedded)
fotojournalist
Er zijn tal van (foto)journalisten die op de een of andere manier
‘embedded’ werken, of zich laten sponsoren door, bijvoorbeeld, een NGO.
Magnum-fotograaf Geert van Kesteren heeft veel in samenwerking
met NGO’s gewerkt – maar altijd, onderstreept hij, in volledige
journalistieke onafhankelijkheid. ‘Dat is ook een absolute, stringente
voorwaarde. Negen op de tien keer draag ik trouwens zelf de onderwerpen
aan. Nu ben ik bijvoorbeeld bezig met een boek over Irak, waarvoor ik
veel Irakese vluchtelingen fotografeer, en dat doe ik in samenwerking
met een aantal NGO’s die er ook het belang van inzien. Ik houd altijd de
volledige zeggenschap over wat er in komt, van hun kant wordt er nooit
één wijziging aangebracht. Ik heb heel veel reportages gemaakt waarin de
NGO zelfs niet wordt genoemd – behalve dan, in het boek, als (mede-)
sponsor. Als een bepaalde club iets te vertellen heeft en een
onafhankelijke (foto)journalist, een professional, bericht daarover, dan
wordt het serieus genomen en dat is ook in het belang van zo’n club.’ terug naar top terug naar discussie Hans van Kouwenhoven, voorzitter
stichting Zilveren Camera: ‘Zoals het nu ligt, is het simpel.
Volgens het huidige reglement – dat veranderd gaat worden – staat de
Zilveren Camera-wedstrijd open voor beroepsfotografen, punt. Sjoerd
Hilckman ís beroepsfotograaf. Kranten drukken overigens regelmatig zijn
foto’s af. Logisch, want ze krijgen die foto’s gratis van Defensie. Ze
kunnen natuurlijk zelf ook een fotograaf naar Uruzgan sturen – embedded,
weliswaar – maar dat vinden ze te duur. Ja, de verzekering is natuurlijk
duur. En foto’s zijn het eerste waarop kranten bezuinigen, ze zijn er
altijd op uit om foto’s zo goedkoop mogelijk en liefst gratis te krijgen.’
terug naar top terug naar discussie
Verklaring Zilveren Camera
reagerenterug naar top
terug naar voorpagina
