Voor
de elektronische versie van
De
Journalist Agenda 2008 klik
hier (iCal).
Voor de geregeld aangepaste Google-versie,
klik hier:
Voor suggesties en aanvullingen:
mail naar
info@dejournalistagenda.nl
Het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) heeft excuses en een
schadevergoeding aangeboden aan fotograaf Brenno de Winter van wie de
Spoorwegpolitie op het station van Utrecht een foto wiste. De excuses
komen in reactie op een brief van de NVJ, die daarmee ernstig
protesteerde tegen de handelwijze van de politie.
Jacqueline Wesselius en Marlous Brand zie reacties
Brenno de Winter is professioneel fotograaf. Op dinsdag 7 augustus jl.
zag hij op Hoog Catharijne, in het stationsdeel, een medewerker van de
Spoorwegen op een segway. Dat is een tamelijk ongebruikelijk gezicht,
temeer daar de segway nog verboden is op de openbare weg. De Winter
maakte er dus een foto van. Vervolgens eiste een andere NS-medewerkster,
eveneens op de foto, dat De Winter de foto wiste. Volgens haar mocht
daar helemaal niet gefotografeerd worden. De Winter weigerde. Toen
riepen de NS-medewerkers de Spoorwegpolitie erbij. De agenten van de
Spoorwegpolitie eisten op hun beurt dat De Winter de foto wiste. Anders
zou hij volgens de agenten vervolgd worden. De Winter werd naar het
bureau meegenomen. Daar verwijderden de agenten de foto, bekeken de
andere foto's in zijn camera en lazen de fotograaf nog eens uitgebreid
de les. Tot slot werd er een ‘mutatie’ van het voorval gemaakt.
In haar protestbrief stelt NVJ-juriste Petra Oudhoff dat het gebeuren in
strijd is met de vrijheid van nieuwsgaring. De wetgeving inzake het
portretrecht legt weliswaar beperkingen op, maar deze gelden voor de
publicatie en niet voor het fotograferen zelf. Bovendien moest De Winter
door het voorval inkomsten derven.
Het KLPD geeft Oudhoff en De Winter in alle opzichten gelijk. De
fotograaf heeft excuses ontvangen en krijgt 250 euro schadevergoeding.
De naam van De Winter is uit het ‘Bedrijfsprocessensysteem’ verwijderd.
De NS heeft – telefonisch – gemeld dat de fotorestricties zullen worden
genuanceerd. Op de NS-site staat nu nog te lezen dat in alle gevallen
bij het maken van opnames vooraf toestemming moet worden gevraagd aan de
NS-persvoorlichting. Volgens een woordvoerder van de NS is dit incorrect
en zal deze tekst worden aangepast. ‘Er bestaat natuurlijk het
portretrecht, maar in principe kan er in de stationshallen aan vrije
nieuwsgaring worden gedaan.’ De woordvoerder vraagt zich nog af of dit
ook voor de perrons geldt, ‘want deze vallen onder ProRail. Met hen gaan
wij ook in overleg.’
De komende maanden zullen alle medewerkers instructies krijgen over de
juiste handelwijze bij nieuwsgaring op de stations. ‘We willen het nu
voor eens en voor altijd goed regelen. Een voorval zoals met Brenno de
Winter mag niet meer gebeuren, en had al niet mogen gebeuren.’
Ook de politie stelt dat zij een herhaling van dit soort voorvallen wil
proberen te voorkomen.
Dat de politie geen foto's had mogen wissen is duidelijk, maar het
artikel gaat niet in op de belangrijkste problemen die journalisten/fotografen/camerajournalisten
aantreffen op semi-openbare ruimtes zoals een treinstation.
De beheerder van een dergelijke ruimte gaat stevast uit van het principe
dat het particulier terrein betreft en DUS camera's en journalisten
alléén hun werk mogen doen na voorafgaande schriftelijke toestemming.
Dat je zoiets niet even snel kan regelen na de zoveelste
trein-ontsporing op Amsterdam-CS laat zich raden.
Er zijn veel verschillende autoriteiten betrokken bij spoorwegstations:
Prorail, NS, KLPD-Spoorwegpolitie en een reeks aan particuliere
bewakingsdiensten. Vooral de laatsten zijn strikt geïnstrueerd zich
uitsluitend aan vooraf vastgestelde regels te houden.
Zo krijg je de curieuze situatie dat er direct een ploeg bewakers om je
heen staat zodra een camera wordt gehanteerd die er een beetje
profesioneel uitziet, en daarentegen filmende toeristen ongemoeid worden
gelaten.
Op Schiphol is het nog ingewikkelder: het NS-station ligt midden op het
luchthaventerrein dat in zijn geheel tot particulier gebied is verklaard
en derhalve, zonder aanmelding vooraf, verboden gebied is voor elke
journalistieke activiteit.
Volgens het artikel krijgen alle agenten van de spoorwegpolitie
instructies over nieuwsgaring op stations. Ben erg benieuwd wat daar in
staat. En of bewakingspersoneel dezelfde instructies krijgt. Volgens mij
is het nog steeds Prorail die bepaalt wat mag en niet mag, en niet de
KLPD. En tot nu toe is het steeds: niets mag, tenzij vooraf geregeld.
