Voor
de elektronische versie van
De
Journalist Agenda 2008 klik
hier (iCal).
Voor de geregeld aangepaste Google-versie,
klik hier:
Voor suggesties en aanvullingen:
mail naar
info@dejournalistagenda.nl
Tribune: hoor en wederhoor Hoofdredacteur
Elma Verhey van tijdschrift Tribune van de Socialistische Partij (SP) is
geschorst omdat zij een kritisch artikel wilde plaatsen over de
partijcultuur naar aanleiding van de kwestie Yildirim. Yldirim is de
voorkeurstemmen gekozen senator die van de partijtop zijn zetel moet
inleveren. Volgens SP-fractievoorzitter Jan Marijnissen zou er geen
wederhoor zijn gepleegd, zo stelde hij in Nova. Maar een tekst met
wederhoor van partijsecretaris Van Heijningen is ruim voordat het blad
ter perse ging aan van Heijningen gemaild.
Zie ook: - concepttekst
met wederhoor
-
tekst
die naar kranten is gestuurd (zonder wederhoor) Frans Oremus
Nadat Verheij door de SP was geschorst heeft co-auteur Marijn Schrijver
zijn deel van het artikel beschikbaar gesteld aan onder andere NRC
Handelsblad en de Volkskrant, die dit op hun sites plaatsten.
Er bestond echter nog een andere versie waaraan Verheij onder meer het
commentaar van Van Heijningen had toegevoegd en die bedoeld was voor
publicatie. Schrijver had deze versie niet in zijn bezit. De complete
versie - met wederhoor - heeft Verheij op donderdag 5 juli tegen de
avond naar Van Heijningen gemaild, waarna de commotie ontstond.
Exact 24 uur later zou het blad pas naar de drukker gaan. Verhey: ‘Er
was dus tijd genoeg voor overleg met Van Heijningen, maar hij zei meteen:
“dit komt er niet in”.’
Verhey vervolgt: ‘Ik zag het als mijn taak om de onrust te beschrijven
die ontstaan was over het feit dat Yildirim zijn senaatszetel moest
opgeven. Ik heb dat met de redactie besproken en een medewerker op pad
gestuurd. Van Heijningen vond de ‘insteek’ van het verhaal niet goed en
was het niet eens met zijn citaten. Wat mij betreft hadden we nog kunnen
overleggen; er was nog tijd. Maar de volgende ochtend werd ik in het
bijzijn van een P&O-medewerker door Van Heijningen geschorst op grond
van werkweigering.’
Van Heijningen: ‘Verhey heeft mooie nummers van Tribune gemaakt, maar
heeft met dit verhaal doelbewust aangestuurd op een conflict. Ze heeft
zichzelf woordvoerder gemaakt van een zeer kleine minderheid binnen de
SP die zich er niet in kan vinden dat het partijbestuur van de SP
bepaalde dat het Overijsselse Statenlid Düzgün Yildirim zijn
senaatszetel moest inleveren. Het artikel is pamflettistisch, met te
weinig ruimte voor wederhoor. Dat kan niet. Verheij heeft grote
redactionele vrijheid, maar is wel in dienst van de SP’.
Volgens adjunct-hoofdredacteur Rob Janssen van Tribune is er inderdaad
vooraf met de redactie overlegd om aandacht te besteden aan de onrust
rond Yildirim. ‘Daar was consensus over. Het zou belachelijk zijn
geweest dit te negeren. Wel liepen de meningen uiteen over de wijze
waarop.’ Het verhaal dat er uiteindelijk lag vond Janssen ‘ronduit
slecht’ vanuit journalistiek opzicht. ‘Er zijn dingen niet gecheckt, en
het mankeerde op het punt van wederhoor. Van Heijningen is onjuist
geciteerd. En als Verhey het woord censuur in de mond neemt, denk ik:
als je in zo’n verhaal de andere partij niet fatsoenlijk aan het woord
laat is dat ook censuur.’
Het blijft de vraag waarom de SP een onafhankelijk opererende journalist
(Verhey werkte voorheen bij Vrij Nederland) in dienst neemt, terwijl de
partijsecretaris blijkbaar een vetorecht houdt. Van Heijningen: ‘Ik kan
deze vraag niet beantwoorden zonder me over de persoon uit te spreken.’
Verhey: ‘Het is een gotspe dat nu wordt gezegd dat ik had kunnen weten
dat ik voor een clubblad werkte. Toen ik werd aangenomen was ik geen
SP-lid. Ik had de opdracht het blad te verbreden journalistieker te maken.’
Verhey heeft na haar schorsing niks meer gehoord en weet niet of en
wanneer ze weer aan het werk gaat. Van Heiningen: ‘Ze heeft een
jaarcontract tot 1 november. De formele verplichtingen willen we nakomen.’
De voorkeurstemmen op de Overijsselse senator Düzgün Yildirim hebben
geleid tot een stevig debat. In eerste instantie om de vraag wat
‘democratischer’ is: een kieslijst samengesteld door de partijraad, of
de daarop uitgebrachte stemmen van statenleden? Maar inmiddels staat
volgens sommigen de partijcultuur ter discussie. “We zijn geschrokken
van de manier waarop de partij met mensen omgaat.”
Tekst: Marijn
Schrijver en Elma Verhey
Foto’s: Rob Voss
De spanning is te snijden bij aanvang van de Zwolse ledenvergadering.
Het is 27 juni en de partijraad heeft vier dagen eerder met grote
meerderheid besloten dat Düzgün Yildirim, fractievoorzitter in
Overijssel, verzocht wordt zijn senaatszetel op te geven. Hoewel de
afdeling deze beslissing niet betwist, staat er vanavond toch veel op
het spel. Dat weet men op het Rotterdamse partijbureau ook, wat moge
blijken uit de plotselinge aanwezigheid van kopstukken Vincent Mulder en
Nico Heijmans Mulder, lid van het partijbestuur, kan statutair niet
worden geweigerd, maar Heijmans wordt verzocht te vertrekken. “Eigenlijk
heeft de afdeling er helemaal niets mee te maken”, legt voorzitter Joris
de Koning de ruim dertig aanwezigen uit. Maar omdat Yildirim een Zwols
lid is, hebben veel actieve leden de hele kwestie van dichtbij
meegemaakt. Voor drie bestuursleden, waaronder De Koning, is het zelfs
reden om hun functie neer te leggen. “We zijn geschrokken van de manier
waarop de partij met mensen omgaat”, zegt hij. “Hoe Düzgün en andere
Statenleden zijn behandeld, staat haaks op onze eigen grondbeginselen.”
De 26-jarige voorzitter doelt daarmee op wat er sinds 30 mei, de dag na
de Eerste Kamerverkiezingen, allemaal is gebeurd. Door voorkeurstemmen
van Statenleden uit Overijssel en Drenthe ging Yildirim van plaats 18
naar de vierde plek op de lijst en viel de oorspronkelijke nummer 12, de
Rotterdamse Ineke Palm, buiten de boot. “Statenleden werden gebeld met
de mededeling dat ze hun excuses moesten sturen naar de partijtop en
Düzgün moesten laten weten afstand te doen van hun stem”, vertelt De
Koning. “Ze kregen zelfs voorgehouden dat ze anders hun zetel konden
kwijtraken.” Volgens de partijleiding hadden er nooit voorkeurstemmen
uitgebracht mogen worden en wisten de lokale volksvertegenwoordigers dit
ook. Maar Statenlid Jelma Wiegersma, als Zwols afdelingslid aanwezig op
de vergadering, bestrijdt dat. “Er is wel degelijk toegegeven dat ik en
mijn collega’s niet konden weten dat we verzocht werden op de nummer één
te stemmen. Zelfs bij de vierdaagse scholing voor Statenleden kwam deze
procedure niet aan de orde.” Dat lijkt aannemelijk, want door het (voorkeur)stemgedrag
van Statenleden is nagenoeg de hele Eerste Kamerlijst van de SP in 'wanorde'
gebracht en werd bijvoorbeeld ook (bijna) Ad van de Kolk uit Friesland
gekozen. “We waren vrij in onze keuze”, vervolgt Wiegersma. “Düzgün is
een prima fractieleider met jarenlange politieke ervaring. Geef me één
reden waarom ik niet op hem zou mogen stemmen.” Wiegersma kreeg de dag
na de verkiezingen per e-mail verwijten van provinciale
fractievoorzitters uit het land. “Ik zou geen politiek inzicht hebben en
stront hebben aan de partij." Ze beraadt zich op haar positie.
Fractiegenoot Frances Leusink heeft, vanwege de gang van zaken,
inmiddels het SP-lidmaatschap opgezegd, inclusief haar Statenzetel. "Voor
dit soort politieke spelletjes ben ik niet geschikt", laat ze weten.
'Kom op rooie rakkers, jullie hebben de hele zomer. Ga het bespreken, kom er
uit.'
“We zijn een politieke organisatie en daar spelen we politieke
spelletjes”, vindt Marian Beldsnijder. De oud-voorzitter van de afdeling
Zwolle vertelt dat ook zij ervaringen in haar SP-loopbaan heeft opgedaan
met de partijcultuur die geen schoonheidsprijs verdienen. Maar ze is het
niet eens met de beslissing van de drie bestuursleden om zich niet meer
verkiesbaar te stellen. “Ik vind het doodzonde dat Düzgün nu zoveel
goede mensen met zich meesleurt.” Ze richt zich nu in het bijzonder tot
fractievoorzitter Margriet Twisterling, tevens de partner van Yildirim,
die haar functie als voorzitter van de raadsfractie in Zwolle, tijdelijk
neerlegt. “Jij verdient beter”, zo meent Beldsnijder. Twisterling, die
de discussie tot nu toe haast stoÏcijns volgde, reageert gekwetst. “Als
ze jou zo hadden behandeld, had ik precies hetzelfde gereageerd”,
antwoordt ze. Een paar dagen nadat de Zwolse senator via de pers moest
vernemen dat hij verzocht werd zijn zetel op te geven, kwamen
partijsecretaris Hans van Heijningen en Tiny Kox, fractievoorzitter in
de Senaat, voor een gesprek naar Zwolle. “Daags na dat gesprek hebben we
met z’n allen besloten dat Düzgün gewoon beÎdigd zou worden en we de
partijraad een oordeel zouden laten vellen over de kwestie”, vertelt
Twisterling. “En wat lees ik vervolgens in de krant? Dat Van Heijningen
zegt dat Düzgün een kopje koffie en gebakje mag komen halen maar zijn
zetel moet inleveren. Tiny Kox vertelde op de radio zelfs hoe hij met
lede ogen de beÎdiging van Düzgün aanzag. Kon men niet het fatsoen
opbrengen om te wachten tot de beslissing van de partijraad? Bij ons aan
tafel is gezegd dat de professionaliteit en kwaliteit van Yildirim niet
ter discussie staan, en dat hij een actief en betrokken kaderlid is.
Maar in de media heeft men hem afgeschilderd als een leugenaar en een
tweede Lazrak, die op de centen uit zou zijn! Waarom, na zoveel jaren
belangeloze inzet?” JanCoert Toerse, vertrekkend bestuurlid, haakt daar
op in. “Toen ik vorige maand schreef waarom ik weer voor het bestuur
wilde gaan, was mijn motivatie de drie grondbeginselen van onze partij:
menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. Maar
blijkbaar is het in onze eigen club ook moeilijk die in de praktijk te
brengen”, zegt hij. Toerse werkt in de zorg en vertelt hoe hij daar al
vaak genoeg moet doen alsof zijn neus bloedt. “Als ik dit nu ook hier
moet doen, wordt mijn hele leven een schijnvertoning. Ik kan de partij
niet meer officieel vertegenwoordigen.” Een paar nieuwe gezichten in de
afdeling volgen de discussie met verbazing, zoals de 19-jarige Martijn
van de Belt: “Ik kom net kijken en denk; wat is dit voor tweestrijd? Dit
is toch geen VVD? Kom op rooie rakkers, jullie hebben de hele zomer. Ga
het bespreken. Kom er uit!” Zijn oproep lijkt instemming te krijgen van
de hele zaal. Een ander nieuw gezicht, Nanette Huijs, vraagt zich al
even verbaasd af wat er gaande is. Ze is doventolk en let ook op
lichaamstaal. "Zoveel emotie komt niet uit de lucht vallen", zegt ze.
'Tweede ronde? Het was wel duidelijk wat de zaal vond'
Niet alleen in Zwolle of de Statenfractie van Overijssel zijn na de
partijraadsvergadering van 23 juni discussies gevoerd. Ook in afdelingen
als Enkhuizen en Deventer, of in de statenfracties van Flevoland,
Friesland en Drenthe ontstond beroering en overwogen SP-kaderleden uit
de partij te stappen. Op diverse internetfora wordt gediscussieerd en
ook de Tribune kreeg brieven van mensen die zeggen een volgende keer
niet meer op de SP te zullen stemmen ("Ik ben socialist, geen
communist"). Volgens Rick Denkers, voorzitter van de afdeling Emmen,
oud-regiobestuurder en oud-lid van het partijbestuur, is de zaak
Yildirim "de druppel die de bekende emmer doet overlopen". Hij heeft
namens alle afdelingen in Drenthe een voorstel proberen in te dienen,
waarin werd verzocht om "bezinning en desnoods bemiddeling". Het
partijbestuur zegt dat het niet uitbrengen van voorkeurstemmen op de
partijraad van 17 maart zou zijn besloten, maar Denkers betwist dat.
"Lees de notulen er op na. Nergens staat dat er alleen op Tiny Kox mocht
worden gestemd, of op de eerste twaalf van de Eerste Kamerlijst." Dat
zou ook niet kunnen, want de kieswet schrijft voor dat er zonder last of
ruggespraak mag/moet worden gestemd. Denkers vindt dat het partijbestuur
achteraf argumenten heeft gezocht, voor fouten die ze zelf heeft gemaakt.
Zo heeft Nico Heijmans, fractievoorzitter van Noord-Brabant, en
belangrijk man in het scholingsteam, wÈl alle Statenleden gewaarschuwd
om slechts SP te stemmen en niet op b.v. de Partij voor de Dieren. (Heijmans:
'Ik weet niet wat jullie ervan vinden, maar ik ben als SP-statenlid
gekozen en vind dat ik niet anders kan dan natuurlijk SP-stemmen.') Ook
hebben hij en Rosita van Gijlswijk, Tweede Kamerlid en hoofd van het
scholingsteam, tot in de details uitgelegd hoe de procedure in elkaar
stak (Van Gijlswijk: "Jullie ontvangen van de voorzitter van de
Provinciale Staten een stembiljet dat aan de ene kant bedrukt is met de
lijsten van de kandidaten en aan de andere kant de naam van de provincie...
') Geen van beiden heeft er bij verteld dat er alleen op de eerste
twaalf mocht worden gestemd. Volgens Nico Heijmans is dat "domweg
vergeten". Maar hij meent dat Yildirim had kunnen weten dat
voorkeurstemmen niet de bedoeling waren. "Hij loopt tenslotte al langer
mee in de SP." Juist de boze opzet die wordt verondersteld, heeft er bij
Yildirim toe geleid dat hij zijn zetel niet zondermeer teruggeeft ("Laat
het partijbestuur met één voorbeeld komen uit het verleden waarin ik me
niet loyaal zou hebben opgesteld.") Ook daarom betreurt Denkers dat het
voorstel van Drenthe (pas op de plaats, bemiddeling) op de partijraad
niet is besproken. "Er werd de zaal zelfs geen tweede spreekronde gegund.
Nadat partijkanonnen als Jan de Wit, Riet de Wit en Marga van Broekhoven
uitgebreid hun zegje mochten doen, werd het voorstel van het
partijbestuur – teruggeven van de zetel – onmiddellijk in stemming
gebracht." Er wordt wel gedaan alsof de partijraad een democratische
beslissing heeft genomen, vindt Denkers, "maar ik kan het geen
democratie noemen dat het partijbestuur Yildirim zelfs geen gelegenheid
heeft gegeven om zijn visie op de gang van zaken bij de stukken voor de
vergadering te doen." Maar Heijmans ziet niets 'ondemocratisch' in de
gang van zaken. Hij vindt het logisch dat er geen tweede ronde kwam ("Het
was wel duidelijk wat de zaal vond") of dat het voorstel van Drenthe
niet aan de orde is gesteld ("Er is toch besloten dat de zetel
terugmoest?").
'Op deze manier wordt de partij vanzelf weer klein'
Denkers vindt de gang van zaken rond Yildirim een bewijs te meer dat de
"rigide partijcultuur" aan herziening toe is. "Partijeenheid en
partijdiscipline zijn een hoog goed. Maar met dik 50.000 leden kun je
niet meer elke discussie die je niet zint de nek omdraaien. Sterker: je
zou het zelfs niet moeten willen." Ook Elizabeth Bakker, naar eigen
zeggen een "gewoon actief lid" uit Amsterdam, vindt dat de kwestie
Yildirim vragen oproept over de partijcultuur. Samen met andere leden
heeft ze een open brief aan het partijbestuur gestuurd, waarin ze onder
meer om discussiefora verzoekt. Op de SP-site is daar geen mogelijkheid
voor en de weblog van Yildirim is uit de lucht gehaald. Volgens de
webmaster omdat die 'tot vrijplaats [is] geworden om leugens en
verdachtmakingen te spuien over de SP'. Koudwatervrees en daarbij
onterecht, aldus Bakker: "Het lijkt soms alsof de partij maar weinig
vertrouwen heeft in haar kiezers en leden. Op deze manier worden we
vanzelf weer klein.” Partijsecretaris Hans van Heijningen ziet dat
anders. "De strakke partijcultuur is het succes van de SP. Als we de
deur voor Yildirim hadden opgezet, krijgen we morgen een discussie over
de afdrachtregeling."
Lead: De voorkeurstemmen op de Overijsselse senator Düzgün Yildirim
hebben geleid tot een stevig debat in de Socialistische Partij. In eerste instantie om de
vraag wat ‘democratischer’ is: een kieslijst samengesteld door de partijraad, of de daarop
uitgebrachte stemmen van Statenleden? Maar inmiddels staat volgens sommige ‘kameraden’ de
partijcultuur ter discussie. “We zijn geschrokken van de manier waarop de partij met
mensen omgaat.”
Tekst: Marijn Schrijver
De spanning is te snijden bij aanvang van de ledenvergadering van de
Zwolse SP. Het is 27 juni. De partijraad, een van de hoogste organen in de partij bestaande
uit alle afdelingsvoorzitters, heeft vier dagen eerder met grote meerderheid het
oordeel geveld. Düzgün Yildirim, fractievoorzitter in Overijssel, wordt verzocht zijn
senaatszetel op te geven. Hoewel de afdeling Zwolle deze beslissing niet betwist, staat er
vanavond toch veel op het spel. Dat weet men op het partijbureau in Rotterdam ook, wat moge
blijken uit de plotselinge aanwezigheid van partijkopstukken Vincent Mulder en Nico Heijmans.
Mulder, lid van het partijbestuur, kan statutair niet worden geweigerd. Maar Heijmans ,
verantwoordelijk voor de scholing van de Statenleden, wordt verzocht te vertrekken. “Eigenlijk heeft onze afdeling er helemaal niets mee te maken”, legt
voorzitter Joris de Koning de ruim dertig aanwezigen uit. Maar omdat Yildirim een prominent
Zwols lid is die de afdeling mee heeft helpen opbouwen, hebben veel actieve leden de hele
kwestie van dichtbij meegemaakt. Voor drie bestuursleden, waaronder De Koning zelf,
is het reden om hun functie neer te leggen. “We zijn geschrokken van de manier waarop de
partij met mensen omgaat”, zegt hij. “Hoe Düzgün en andere Statenleden zijn behandeld,
staat haaks op onze eigen grondbeginselen.” De 26-jarige voorzitter doelt daarmee op wat er sinds 30 mei, de dag na
de Eerste Kamerverkiezingen, allemaal is gebeurd. Door voorkeurstemmen van
Statenleden uit Overijssel en Drenthe ging Yildirim van plaats 18 naar de vierde plek op
de lijst en viel de oorspronkelijke nummer 12, de Rotterdamse Ineke Palm, buiten de boot.
“Statenleden werden gebeld met de mededeling dat ze hun excuses moesten sturen naar de
partijtop en Düzgün moesten laten weten afstand te doen van hun stem”, vertelt De Koning.
“Ze kregen zelfs voorgehouden dat ze anders hun zetel konden kwijtraken.”
Volgens de partijleiding hadden er nooit voorkeurstemmen uitgebracht
mogen worden en wisten de provinciale volksvertegenwoordigers dit ook. Maar Statenlid
Jelma Wiegersma, als Zwols afdelingslid aanwezig op de vergadering, bestrijdt dat. “Er is wel
degelijk toegegeven dat ik en mijn collega’s niet konden weten dat we verzocht werden op de
nummer één te stemmen. Zelfs bij de vierdaagse scholing voor Statenleden kwam deze
procedure niet aan de orde.” Dat lijkt aannemelijk, want door het (voorkeur)stemgedrag van
Statenleden is nagenoeg de hele Eerste Kamerlijst van de SP in 'wanorde' gebracht en
werd bijvoorbeeld ook bijna Ad van de Kolk uit Friesland gekozen. “We waren vrij in onze keuze”,
vervolgt Wiegersma. “Düzgün is een prima fractieleider met jarenlange politieke
ervaring. Geef me één reden waarom ik niet op hem zou mogen stemmen.” Wiegersma kreeg de
dag na de verkiezingen per e-mail verwijten van provinciale fractievoorzitters uit
het land. “Ik zou geen politiek inzicht hebben en stront hebben aan de partij." Ze beraadt zich
op haar positie. Fractiegenoot Frances Leusink heeft, vanwege de gang van zaken,
inmiddels het SP- lidmaatschap opgezegd, inclusief haar Statenzetel. "Voor dit soort
politieke spelletjes ben ik niet geschikt", laat ze weten.
“We zijn een politieke organisatie en daar spelen we politieke
spelletjes”, vindt Marian Beldsnijder. De oud-voorzitter van de afdeling Zwolle vertelt dat ook
zij ervaringen in haar SP-loopbaan heeft opgedaan met de partijcultuur die geen
schoonheidsprijs verdienen. Maar ze is het niet eens met de beslissing van de drie bestuursleden om zich
niet meer verkiesbaar te stellen. “Ik vind het doodzonde dat
Düzgün nu zoveel goede mensen met
zich meesleurt.” Ze richt zich nu in het bijzonder tot fractievoorzitter Margriet
Twisterling, tevens de partner van Yildirim, die haar functie als voorzitter van de raadsfractie in
Zwolle tijdelijk neerlegt. “Jij verdient beter”, zo meent Beldsnijder. Twisterling, die de discussie tot nu toe haast stoÏcijns volgde,
reageert gekwetst. “Als ze jou zo hadden behandeld, had ik precies hetzelfde gereageerd”, antwoordt ze.
Een paar dagen nadat de Zwolse senator via de pers moest vernemen dat hij verzocht werd
zijn zetel op te geven, kwamen partijsecretaris Hans van Heijningen en Tiny Kox,
fractievoorzitter in de senaat, voor een gesprek naar Zwolle. “Daags na dat gesprek hebben we
met z’n allen besloten dat Düzgün gewoon beÎdigd zou worden en we de partijraad een
oordeel zouden laten vellen over de kwestie”, vertelt Twisterling. “En wat lees ik
vervolgens in de krant? Dat Van Heijningen zegt dat Düzgün een kopje koffie en gebakje mag komen
halen maar zijn zetel moet inleveren. Tiny Kox vertelde op de radio zelfs hoe hij met
lede ogen de beÎdiging van Düzgün aanzag. Kon men niet het fatsoen opbrengen om te wachten tot
de beslissing van de partijraad? Bij ons aan tafel is gezegd dat de professionaliteit en
kwaliteit van Yildirim niet ter discussie staan, en dat hij een actief en betrokken kaderlid is.
Maar in de media heeft men hem afgeschilderd als een leugenaar en een tweede Lazrak, die op de
centen uit zou zijn! Waarom, na zoveel jaren belangeloze inzet?” JanCoert Toerse, vertrekkend bestuurlid, haakt daar op in. “Toen ik
vorige maand schreef waarom ik weer voor het bestuur wilde gaan, was mijn motivatie de drie
grondbeginselen van onze partij: menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit.
Maar blijkbaar is het in onze eigen club ook moeilijk die in de praktijk te brengen”, zegt hij.
Toerse werkt in de zorg en vertelt hoe hij daar al vaak genoeg moet doen alsof zijn neus bloedt.
“Als ik dit nu ook hier moet doen, wordt mijn hele leven een schijnvertoning. Ik kan de partij
niet meer officieel vertegenwoordigen.”
Een paar nieuwe gezichten in de afdeling volgen de discussie met
verbazing, zoals de 19- jarige Martijn van de Belt: “Ik kom net kijken en denk; wat is dit voor
tweestrijd? Dit is toch geen VVD? Kom op rooie rakkers, jullie hebben de hele zomer. Ga het
bespreken. Kom er uit!” Zijn oproep lijkt instemming te krijgen van de hele zaal. Een
ander nieuw gezicht, Nanette Huijs, vraagt zich al even verbaasd af wat er gaande is. Ze is
doventolk en let ook op lichaamstaal. "Zoveel emotie komt niet uit de lucht vallen", zegt ze.
Niet alleen in Zwolle of de Statenfractie van Overijssel zijn na de
partijraadsvergadering van 23 juni discussies gevoerd. Ook in afdelingen als Enkhuizen, of in de
statenfracties van Flevoland, Gelderland, Friesland en Drenthe ontstond beroering en
overwogen SP-kaderleden uit de partij te stappen. Op diverse internetfora wordt gediscussieerd
en ook partijblad ‘Tribune’ kreeg brieven van mensen die zeggen een volgende keer niet
meer op de SP te zullen stemmen ("Ik ben socialist, geen communist"). Volgens Rick Denkers, voorzitter van de afdeling Emmen,
oud-regiobestuurder en oud-lid van het partijbestuur, is de zaak Yildirim "de druppel die de bekende
emmer doet overlopen". Hij heeft namens alle afdelingen in Drenthe een voorstel proberen in te
dienen, waarin werd verzocht om "bezinning en desnoods bemiddeling". Het partijbestuur zegt
dat het niet uitbrengen van voorkeurstemmen op de partijraad van 17 maart zou zijn
besloten, maar Denkers betwist dat. "Lees de notulen er op na. Nergens staat dat er
alleen op Tiny Kox mocht worden gestemd, of op de eerste twaalf van de Eerste Kamerlijst."
Dat zou ook niet kunnen, want de kieswet schrijft voor dat er zonder last of ruggespraak
mag/moet worden gestemd. Denkers vindt dat het partijbestuur achteraf argumenten heeft
gezocht, voor fouten die ze zelf heeft gemaakt. Zo heeft Nico Heijmans, fractievoorzitter van Noord-Brabant en
belangrijk man in het scholingsteam, op 22 mei wÈl alle Statenleden gewaarschuwd om slechts SP
te stemmen en niet op bijvoorbeeld de Partij voor de Dieren. (Heijmans: 'Ik weet niet
wat jullie ervan vinden, maar ik ben als SP-statenlid gekozen en vind dat ik niet anders kan dan
natuurlijk SP- stemmen.') Ook hebben hij en Rosita van Gijlswijk, Tweede Kamerlid en
hoofd van het scholingsteam, 24 mei op het kinderachtige af tot in de details
uitgelegd hoe de procedure in elkaar stak (Van Gijlswijk: "Jullie ontvangen van de voorzitter van de
Provinciale Staten een stembiljet dat aan de ene kant bedrukt is met de lijsten van de
kandidaten en aan de andere kant de naam van de provincie... ') Geen van beiden heeft erbij verteld
dat er alleen op de eerste twaalf mocht worden gestemd. In de pers is dit ook niet ontkent.
Hans van Heijningen heeft zelf in de media vertelt dat er fouten zijn gemaakt. Toch legt hij
de schuld bij Yildirim zelf: “Hij loopt al jaren mee. Of het is onnozelheid, of het is een
geslaagd opzetje om via de achterdeur een senaatszetel te bemachtigen.”
“Juist de boze opzet die wordt verondersteld, heeft er bij Yildirim toe
geleid dat hij zijn zetel niet zondermeer teruggeeft,” zegt Denkers. Ook daarom betreurt hij dat
het voorstel van Drenthe (pas op de plaats, bemiddeling) op de partijraad niet is
besproken. "Er werd de zaal zelfs geen tweede spreekronde gegund. Nadat partijkanonnen als Jan de
Wit (Tweede Kamerlid), Riet de Wit (wethouder in Heerlen) en Marga van Broekhoven (penningmeester)
uitgebreid hun zegje mochten doen, werd het voorstel van het
partijbestuur – teruggeven van de zetel – onmiddellijk in stemming gebracht." Er wordt wel gedaan alsof
de partijraad een democratische beslissing heeft genomen, vindt Denkers, "maar ik kan het
geen democratie noemen." Net als zijn eigen voorstel werd ook een voorstel van Yildirim
simpelweg niet in stemming gebracht. “Met als argument dat het al duidelijk was wat de
zaal wilde”, vertelt Denkers. Denkers vindt de gang van zaken rond Yildirim een bewijs te meer dat de
"rigide partijcultuur" aan herziening toe is. "Partijeenheid en partijdiscipline
zijn een hoog goed. Maar met dik 50.000 leden kun je niet meer elke discussie die je niet
zint de nek omdraaien. Sterker: je zou het zelfs niet moeten willen." Ook Elizabeth Bakker,
naar eigen zeggen een "gewoon actief lid" uit Amsterdam, vindt dat de kwestie Yildirim vragen
oproept over de partijcultuur. Samen met andere leden heeft ze een open brief aan het
partijbestuur gestuurd, waarin ze onder meer om discussiefora verzoekt. Op de SP-site is daar
geen mogelijkheid voor en het weblog van Yildirim is uit de lucht gehaald. Volgens de
webmaster omdat die “tot vrijplaats [is] geworden om leugens en verdachtmakingen te spuien over
de SP”. Koudwatervrees en onterecht, aldus Bakker: "Het lijkt soms alsof de
partij maar weinig vertrouwen heeft in haar kiezers en leden. Op deze manier worden we
vanzelf weer klein.”