Voor
de elektronische versie van
De
Journalist Agenda 2008 klik
hier (iCal).
Voor de geregeld aangepaste Google-versie,
klik hier:
Voor suggesties en aanvullingen:
mail naar
info@dejournalistagenda.nl
Na een paar dagen begint het ‘Doe voorzichtig’ en ‘Kijk goed uit’ te
wennen. Maar als ervaren collega’s het ‘dapper’ noemen dat ik naar
Uruzgan ga, blijft dat langer hangen. De berichten uit de Afghaanse
provincie worden ook steeds grimmiger, met als voorlopige apotheose dat
Nederlandse commando’s mogelijk tientallen Taliban-strijders hebben
doodgeschoten.
Juist als de spanning oploopt, heeft Defensie er baat bij dat
verslaggevers uit eigen waarneming een ‘realistisch beeld’ van de missie
kunnen geven. Defensie nodigt media uit om embedded verslag te doen.
Helemaal nieuw is dat niet. Tijdens de missie in Zuid-Irak bijvoorbeeld
was het al mogelijk om in je eentje bij de troepen te verblijven. Een
hele verbetering. Geen voorgekookt programma met eindeloze Powerpoint-briefings
en gelikte demo’s, maar gewoon mee op patrouille of in Camp Smitty bij
de koffie een praatje maken.
Uruzgan is wel nieuw als het gaat om de planmatige aanpak. Wat Defensie
betreft zijn er de komende twee jaar continu verslaggevers aanwezig. Die
moeten dan wel instemmen met de ‘Gedragscode voor media in Afghanistan’.
Defensie wil reportages uit het gebied vooraf controleren op
‘operationele veiligheid’. Informatie die Nederlandse militairen in
gevaar kan brengen, moet uit de krant blijven. Dat kan leiden tot
censuur en zou een reden kunnen zijn om niet naar Uruzgan te gaan.
Ervaringen met eerdere missies stemmen mij echter voorzichtig
optimistisch. Het denken over de omgang met de media heeft bij Defensie
niet stilgestaan. Na ‘Srebrenica’ is de krijgsmacht in een anti-publicitaire
kramp geschoten die bij sommige militairen nooit meer overgaat. Maar er
is ook een nieuwe generatie aangetreden die het belang inziet van een
volwassen relatie met de media.
Concreet: geen juichende halleluja-verhalen over ‘onze jongens’
nastreven, maar eerlijke reportages over mannen en vrouwen die onder
soms moeilijke omstandigheden hun werk proberen te doen. Dat je als
embedded verslaggever die omstandigheden korte tijd deelt, helpt om het
vertrouwen te winnen. Tegelijk moet je gepaste afstand houden om
waarnemer te kunnen blijven.
‘Uruzgan’ zal voor de relatie tussen Defensie en de media een testcase
zijn. Lukt het Defensie om ook in hectische situaties een ‘realistisch
beeld’ van de missie te geven, dan draagt dat bij aan de eigen
geloofwaardigheid. Als het rode potlood te driftig door de kopij gaat,
straft dat zich vanzelf af.
‘Uruzgan’ wordt hoe dan ook een historische missie. Daar wil je als
verslaggever getuige van zijn. Maar de nerveuze reiskoorts is heftiger
dan bij vorige reizen.