Dossiers
Verenigde Staten: The Minnesota News Council
Benno Groeneveld
Nieuwsraden, of news councils, zijn dun gezaaid in de VS. Er zijn er slechts drie: één in Minnesota, één in de staat Washington, die helemaal gestoeld is op het model van de Minnesota News Council, en één in Hawaï.
De News Council in Minnesota is de oudste, opgericht in december 1970. De eerste zaak was in januari 1971. De raad in Hawaï is de minst actieve, het is de afgelopen jaren meer een discussiegroep geworden dan een echte raad die oordeelt.
Gary Gilson leidt sinds 1992 de Minnesota News Council. Hij zegt dat er begin jaren ’80 een poging is ondernomen om een nationale raad op te richten. Dit ging niet door omdat nationale media als The New York Times, de Washington Post, NBC en ABC weigerden mee te werken.
De Minnesota New Council wordt voor 40 procent gefinancierd met geld van bedrijven die niets met de pers te maken hebben, 20 procent komt van mediabedrijven, 30 procent van goede doelen-stichtingen en 10 procent van bijdragen van het algemeen publiek.
De onlangs overleden hoofdredacteur van de New York Times, Abe Rosenthal, noemde dergelijke raden indertijd ‘de eerste stap op weg naar regeringscontrole over de pers’. En de Amerikaanse pers moet niets van overheidsinmenging hebben, dat is in tegenspraak met het eerste amendement op de Amerikaanse grondwet, dat de persvrijheid garandeert.
De Minnesota News Council beschouwt zijn werk als een ondersteuning van de media, niet als een aanval. ‘Een klacht is een gift die een nieuwsorganisatie helpt zijn werk kritisch te bekijken en te verbeteren’, stelt de raad.
De raad krijgt per jaar ongeveer tachtig vragen over hoe een klacht in te dienen, zegt Gilson. Tweederde van de klachten worden niet doorgezet, ongeveer vijftien worden onderling geschikt en de raad behandelt vier tot zes klachten per jaar in een officiële zitting, waar 24 leden (12 uit de mediawereld en 12 uit het algemene publiek) erover praten en stemmen of een bericht eerlijk en objectief is geweest.
Ik ben zelf zes jaar lid geweest van de Minnesota News Council en moet bekennen dat de klachten niet altijd het allerhoogste niveau van perskritiek bereiken. Veel klachten gaan over de vraag of een zeer plaatselijk bericht wel eerlijk is geweest en alle voor en tegens heeft gemeld.
De twee belangrijkste news councils in de VS krijgen waarschijnlijk binnenkort versterking. Drie groepen hebben gereageerd op een aanbod van de Knight Foundation om $75.000 te geven voor het opzetten van twee nieuwe News Councils.

